شادى و شادكامى از ديدگاه اسلام - خطيب، سيد مهدى - الصفحة ١١٦ - نسبتسنجى

كه آرام و ملايم بوزد، «النسيم الوانى» مى‌گويد:

النسيم الوانى: الضعيف الهبوب.

زنى كه به آهستگى بنشيند و برخيزد، «إمرأة وناة» خوانده مى‌شود:

إمرأة وناة: حليمة بطيئة القيام.

و سستى عقل را «الونوة» مى‌گويند:

الونوة: الاسترخاء فى العقل.[١]

با اين بيان، توانى، سستى و ضعفى است كه در انجام دادن عمل، مشاهده شود.

نسبت‌سنجى‌

در احاديث نيز، همين دو بُعد، نمود مى‌يابند. به احاديثى كه بردو محور ضعف، عقل و ضعف اراده مى‌چرخند، توجّه كنيد. امام على (ع) در اين زمينه مى‌فرمايد:

التوانى سجيّة النوكى.[٢]

اهمالكارى، ويژگى سبُك‌سران است.

امام على (ع) در حديث ديگرى مى‌فرمايد:

ضادّوا التوانى بالعزم.[٣]

با اراده [و تصميم‌]، با سستى [و اهمال‌] مقابله كنيد.

رابطه توانى با كَسَل، رابطه تقديمى است. اين نكته، از اين حديث نقل‌

[١]. لسان العرب، ج ١٥، ص ٤١٥.

[٢]. غرر الحكم، ح ٤٣٦.

[٣]. همان، ح ٥٩٢٧.