شادى و شادكامى از ديدگاه اسلام - خطيب، سيد مهدى - الصفحة ٦٦ - ب نسبتسنجى
عنوان، مجموعهاى از احاديث را درون خود جاى مىدهد. در نهايت، از احاديث دستهبندى شده، به يك عنوان يا موضوع اصلى مىرسيم. براى مثال، روابط اجتماعى، از منابع نشاط است كه در ذيل احاديث مربوط به ديدار با دوستان و همنشينى و گفتگو با آنان، قرار گرفته است.
در اين قسمت، فقط در حدّ روايات موجود، به مسئله مىپردازيم. پژوهش در زمينه تأثير و تأثّرروابط اجتماعى و نشاط از يكديگر در ابعاد مختلف آن، از حوصله اين جُستار، خارج است. تبيين هر حديث و مجموعه احاديث هر فصل، آخرين مرحله از اين پژوهش است كه در قالب بررسى موضوع «شادكامى»، بدان مىپردازيم.
مجموعه احاديث وارد شده در دو موضوع «نشاط» و «كسل»، مورد نقد و بررسى قرار مىگيرد. بررسى اجمالى هر يك از اين دو بخش، ما را به طبقهبندى و فصلبندىهاى در خور توجّهى، رهنمون مىسازد. مجموع روايات بخش نشاط، به همراه مفهوم مترادف آن (نَشرَة)، ضمن سرفصلهايى، ماهيت، عوامل، موانع و موقعيتهاى نشاط در زندگى را به ما ارائه مىدهند.
بخش دوم اين پژوهش، بررسى و طبقهبندى موضوع «سستى (كسل)» و مفاهيم مترادف آن است كه با همان نگرش روانشناختى، در سرفصلهايى، ماهيت، عوامل، پيامدها، نشانهشناسى و راههاى درمان و پيشگيرى از سستى نيز به دست مىآيد.
لذا ابتدا مفهوم «نشاط» را مورد بررسى قرار مىدهيم و سپس به تبيين مفهوم مترادف آن، «نَشرَة» خواهيم پرداخت. پس از آن، واژه «كَسَل» و مفاهيم مترادف آن را به بحث خواهيم نشست.