١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٢١ - بررسی محتوایی حدیث استعداد فقر و نقد برخی از دیدگاهها

عطائه و رزقه.[١]

بنگرید، هر کس دلیلی یافتید مبنی بر این که علی و اهل بیتش را دوست دارد، نامش را از دیوان پاک کنید و عطا و روزی‌اش را ببرید.

سپس در بخشنامه‌ای الحاقی شدت بیشتری را برگزید:

من اتهمتموه بموالاة هؤلاء القوم فنکّلوا به و اهدموا داره.[٢]

هر کس را که به دوستی این خاندان متهم دیدید، به عقوبت رسانید و خانه‌اش را ویران سازید.

هیچ بلایی در عراق و به ویژه در کوفه شدیدتر و سخت‌تر از این نبود تا جایی که شیعیان علی حتی از دیدار دوستان شیعه‌شان _ که مورد اعتماد بودند _ هراس داشتند و در سرداب خانه‌ها مخفیانه و دور از چشم حتی غلامان و کنیزانشان دیدار می‌کردند و اگر سخنی گفته می‌شد، با قسم‌های سنگین برای فاش نشدن همراه می‌شد.[٣] دیگرانی هم دوستی آل الله را انکار می‌کردند و حدیث برمی‌ساختند و با این کار به حاکمان تقرب می‌جستند و دارایی کسب می‌کردند؛ به قول ابن ابی الحدید:

فیفتعلون الأحادیث لیحظوا بذلک عند ولاتهم و یقربوا مجالسهم و یصیبوا به الأموال و الضیاع و المنازل.[٤]

ابن ابی الحدید اشاره می‌کند که این مصیبت همچنان بود و با شهادت امام حسن
_ علیه السلام _ افزون شد:

و لم یبق أحد من هذا القبیل إلا و هو خائف علی دمه أو طرید فی الأرض؛

کسی از شیعیان امام نماند، مگر این که بر خونش هراسناک بود یا متواری بود.

این جریان با شهادت امام حسین _ علیه السلام _ باز شدت بیشتری گرفت، در زمان عبد الملک بن مروان و حجاج جنایت‌ها در حق شیعه انجام شد و تنها با دشنام به امیرمؤمنان‌ و اظهار نفرت از خاندان نبوت تقرب به حکام حاصل می‌شد و حتی حکم ولایت شهری اخذ می‌شد.[٥]


[١].‌ همان، ص٣٧.

[٢].‌ همان.

[٣].‌ ر.ک: شرح ابن ابی الحدید، ج١١، ص٣٧.

[٤].‌ همان.

[٥].‌ همان، ص٣٨.