است[١] و کشی هم در رجال خود، احادیثی را از حسین بن اشکیب آورده است؛[٢] اما در هیچ‌ کدام از فهرستگان کهن به روایت صحیفه سجادیه ابن اشکیب اشاره نشده است و گویا نخستین کسی که از روایت ابن اشکیب خبر داده است. میرزا عبد الله افندی کتاب‌شناس قرن دوازدهم است که نسخه‌ای کهن از صحیفه، به روایت محمّد بن وارث از حسین بن اشکیب و به خط ابن مقله را مشاهده کرده است.[٣] ^و[٤]

اگر چه روایت ابن اشکیب در میان محدثان و فقها ناشناخته بود و از توجّه آنان به این روایت موردی ملاحظه نشد، ولی ارجاعاتی در کلام عالمان وجود دارد که بیان‌گر استفاده از صحیفه سجادیه به روایت ابن اشکیب است؛ برای نمونه در روایت ابن اشکیب، دعای ٤٤ با عنوان «فی الصلوة علی آدم٧»[٥] است که در روایت مشهور نیست. مرحوم مجلسی در ابواب «زیارة امیر المؤمنین علی بن أبی طالب٧» به خواندن دعایی که در برخی نسخه‌های صحیفۀ سجّادیه از امام سجّاد _ علیه السلام _ روایت شده است، سفارش می‌کند. او همین دعا را آورده است.[٦]

نمونه دیگر، شیخ سلیمان قندوزی حنفی، از دانشوران سنّی قرن سیزدهم، گزیده‌ای از دعاهای صحیفۀ سجّادیه را در کتاب معروفش، ینابیع المودّة لذوی القربی گزارش کرده است. وی نیز همین دعا را با عنوان دعای صحیفۀ سجّادیه آورده است.[٧]

روایت ابن مالک _ که همان نقل محمد بن صالح از عمیر بن متوکل است _ هم بر اتقان اسناد صحیفه افزوده است؛ چرا که صحیفه سجادیه ابن مالک را، ابو علی محمّد بن همّام (م٣٣٢ق) _ که از مشایخ جلیل القدر و ثقة و صاحب منزلت بوده _ روایت کرده است.[٨] از آن‌جا که ابن همام شخصیت سرشناس و حدیث‌شناس بزرگی بوده است، روایتِ ابن

[١]. همان.

[٢]. اختیار معرفة الرجال (رجال الکشی)، ج١، ص٢١ و ص٤٠ و ص١٢٠ و ص١٧١، و ص١٩٠ و ص٣٠٦ و ص٣٧٠ و ص٣٧٦.

[٣]. صحیفه سجادیه روایت حسین بن اشکیب، ص٥٠، به نقل از الصحیفة الثالثة، ص١١.

.[١٩٤] برای اطلاع بیشتر ر.ک: صحیفه سجادیه روایت ابن اشکیب، که به همت صحیفه‌پژوه معاصر حجّة الاسلام و المسلمین سیّد احمد سجّادی، مدیر مرکز تحقیقات رایانه‌ای حوزه علمیه اصفهان در سال ١٣٨٣ش، به چاپ رسید. مقدمۀ مفصل و تحقیقی در آغاز و تصویر تمامی صفحات نسخۀ خطی در پایان آمده است.

[٤]. صحیفه سجادیه روایت حسین بن اشکیب، ص١٨٥، دعای ٤٤.

[٥]. بحار الانوار، ج١٠٠، ص٢٩٢.

[٦]. ینابیع المودّة لذوی القربی، ج٣، ص٤٢٧.

.[١٩٨] رجال الطوسی، ص٤٣٤، ش ٦٢١٠.