١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٢٣ - بررسی محتوایی حدیث استعداد فقر و نقد برخی از دیدگاهها

نامه نوشته بودند که بیا، و‌ خیانت کردند، و سپس گرفتاری امت به جلادی چون حجاج و قتل عام شیعیان ائمه و جعل احادیث فراوان و خفقان تا حدی که:

قتلت شيعتنا بكل بلدة و قطعت الأيدي و الأرجل علی الظنة و كان من يذكر بحبنا و الانقطاع إلينا سجن أو نهب ماله أو هدمت داره.‌.. حتی إن الرجل ليقال له زنديق أو كافر أحب إليه من أن يقال شيعة علی...[١]

این اندک، نشان‌گر ‌ظلم بسیاری است که بر دوستداران اهل بیت وارد شد و از بخشنامه معاویه آغاز شد و تا زمان عمر بن عبد العزیز آشکارا ادامه داشت، تا آنجا که برای نقل حدیث از امام علی _ علیه السلام _ _ اگر نقلی پنهانی صورت می‌گرفت _ حتی از بردن نام ایشان ابا داشتند و می‌ترسیدند و او را ابوزینب می‌خواندند.[٢] لذا هر کس دوستدار اهل بیت بود، باید به زودی منتظر چنین بخشنامه و اقدامات در پیش می‌بود و فقر را چون تن‌پوشی می‌پذیرفت و بر آن صبر می‌کرد، همان فقر ممدوح هدف دار است. و این پیش گویی‌ها و خبر دادن از آینده در سخنان امام فراوان است و به تعبیر ابن ابی الحدید همه محقق شده است؛ به عنوان مثال، شارح معتزلی نهج البلاغه در فصلی خاص تحت عنوان [فصل فی ذکر أمور غیبیة، أخبر بها الامام ثم تحققت] می‌گوید: «بدان که حضرت
_ علیه السلام _ در این فصل به خدایی که جانش در دست اوست قسم یاد می‌کند، که ایشان از هر چه تا قیامت برایشان رخ دهد خبر می‌دهم، و این که کدام به مرگ طبیعی می‌میرند و کدام کشته می‌شوند و در کجا و توسط که و فرمانده کیست و ساربان کدام است و رعیت که؟ کدام هدایت یابد و کدام گمراه ماند؟ ابن ابی الحدید این همه را برای حضرت امیر به راحتی می‌پذیرد و می‌گوید:

و هذه الدعوی ليست منه _ عليه السلام _ ادعاء الربوبية، و لا ادعاء النبوة، و لكنه كان يقول: إن رسول الله _ صلی الله عليه و آله _ أخبره بذلك.

سپس می‌آورد که ما خبر دادن او از غیب را آزموده‌ایم و آن را موافق واقع یافتیم، از این رو بر راستی ادعای یاد شده استدلال آوردیم، همچون خبر دادن از کشته شدن خود، «و إخباره عن قتل الحسین ابنه، و ما قاله فی کربلاء...» [٣]

سید عباس موسوی نیز این معنا را برداشت کرده می‌گوید:


[١].‌ شرح ابن ابی الحدید، ج١١، ص٤٣ _ ٤٤.

[٢].‌ همان، ج٤، ص٧٣.

[٣].‌ همان، ج٧، ص٤٧ _ ٤٩.