پانزده گفتار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٢٤ - حفظ ظاهر و از بین بردن محتوای اسلام

حفظ شعائر اسلامی و ظواهر اسلامی [محتوای اسلام را از بین برده بودند.] در زمان آنها بانگ اذان از زمان پیغمبر بلندتر بود یعنی بالای مأذنهها بیشتر اذان میگفتند، مسجد و مناره و مأذنه از زمان پیغمبر بیشتر بود. جمعیتی که در حج شرکت میکردند، انبوه جمعیت در زمان بنیامیه از زمان پیغمبر بیشتر بود. صفهای نماز جماعت در زمان آنها از صفوف جماعت در زمان پیغمبر درازتر و طولانیتر بود. ظاهر ماه رمضان در زمان آنها از زمان پیغمبر محفوظتر بود. ظواهر کاملًا محفوظ بود، اما آن روحها، آن معناها، آن حقیقتها، آن خلوصها، آن توحیدها، آن عدالتها، آن امر به معروف و نهی از منکرها، آن صفای اخلاقها، از آنها دیگر خبری نبود. علی فرمود: لُبِسَ الْاسْلامُ لُبْسَ الْفَرْوِ مَقْلوباً [١] جامه اسلام را میپوشند (و از تن بیرون نمیکنند) ولی مانند پوستینی که آن را وارونه پوشیده باشند. پوستین خصلتش گرمی و زیبایی آن است ولی این در صورتی است که آن را درست بپوشند، اگر وارونه بپوشند و پشمها بیرون باشد اولا سرد است و ثانیا یک شیء موحش است که هر کس میبیند خیال میکند یک خرس راه میرود.

در تعبیر دیگری که راجع به بنیامیه دارد، میفرماید: یکفَأُ فیهِ الْاسْلامُ کما یکفَأُ الْاناءُ بِما فیهِ [٢]. تعبیرْ خیلی عالی است. این ظرف پر از آب را کج میکنند، آبهایش که محتوای ظرف است میریزد، ظرف خالی باقی میماند. هر کس که ظرف را نگاه میکند میبیند خیلی خوب است ولی نمیداند ظرف که ارزشی ندارد، ظرف برای محتواست. محتوا را از ظرف میگیرند و ظرفِ تنها را برای مردم باقی میگذارند.

آنها چه کردند؟ امام حسین وقتی که مظالم و مفاسد بنیامیه را

[١]. نهجالبلاغه، خطبه ١٠٦.

[٢]. نهجالبلاغه، خطبه ١٠١.