پانزده گفتار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٦٣ - فرمان اسلام به ظالم و مظلوم

اسلام به همین قناعت کرده است؟ اسلام فقط آمده به ظالم گفته: ای ظالم! ظلم نکن؟ مگر همه ظالمها میشنوند؟! خیلی از ظالمها هم هستند که نمیشنوند. پس دیگر چه میکند؟ زمینه پذیرش ظلم را هم از میان میبرد، به مظلوم میگوید: ای مظلوم! تن به ظلم دادن نوعی ظلم کردن است، در مقابل ظالم پرخاشگر باش. لایحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسّوءِ مِنَ الْقَوْلِ الّا مَنْ ظُلِمَ [١]. قرآن میگوید بدگویی پشت سر یک مسلمان بد است، از آن بدتر این است که انسان وقتی بدگویی میکند فریاد بکشد و فحش بدهد. ولی همین بد در یک مورد جایز میشود؛ یعنی بدگویی بکن، فریاد بکش، تظلّم بکن آنجا که مظلوم واقع شدهای.

علی علیه السلام فرمود: فَوَ اللَّهِ ما غُزِی قَوْمٌ قَطُّ فِی عُقْرِ دارِهِمْ الّا ذَلّوا [٢]. باز علی فرمود:

لایمْنَعُ الضَّیمَ الذَّلیلُ وَ لایدْرَک الْحَقُّ الّا بِالْجِدِّ [٣].

پیغمبر اکرم جملهای دارد. این جمله در نهجالبلاغه که کلام امیرالمؤمنین در هزار و سیصد و چند سال پیش است و گردآورنده آن سید رضی است و هزارسال از گردآوری این کتاب میگذرد و نیز در اصول کافی شیخ کلینی که هزارسال از آن میگذرد نوشته شده است. شما اگر نظیر این جمله را در میان همه سخنان فیلسوفان آزادیخواه دنیا در قرن هفدهم و هجدهم و نوزدهم و بیستم، از آن روزی که آزادیخواهی و فلسفه آزادیخواهی مد شد، از جان لاک و استوارت میل گرفته تا دیگران، پیدا کردید بگویید تا من اینجا تسلیم حرف شما بشوم.

علی علیه السلام در فرمانی که به مالک اشتر نوشته است و مخاطبش مالک اشتر است- که ابلاغی به عنوان فرمانداری مصر برایش صادر کرده

[١]. نساء/ ١٤٨.

[٢]. نهجالبلاغه، خطبه ٢٧.

[٣]. نهجالبلاغه، خطبه ٢٩.