برخورد میکنند میگویند ما مؤمن هستیم ولی وقتی که با شیاطین خودشان که همان همفکرانشان هستند خلوت میکنند میگویند ما با شما هستیم، ما آنها را مسخره کردهایم وگرنه در عقیده و فکر مانند شما هستیم قرآن نظیر آیه قبل که فرمود: وَ ما یخْدَعونَ الّا انْفُسَهُمْ، اینجا میفرماید:

اللَّهُ یسْتَهْزِئُ بِهِمْ. یعنی اینها میپندارند که حقیقت را میشود مسخره کرد و با آن میتوان نیرنگبازی کرد؛ خیر، اینچنین نیست؛ بلکه حقیقتْ آنها را مسخره میکند، یعنی نتیجه کارشان در نهایت امر مسخره واقع شدن خود آنان است.

وَ یمُدُّهُمْ فی طُغْیانِهِمْ یعْمَهونَ. اینها مردم طاغی هستند و خدا آنها را در طغیانشان میکشاند در حدی که چنان دچار حیرت و سرگشتگی میشوند که اصلًا نمیفهمند چکار میکنند.

قرآن تا اینجا چند خصلت برای منافقین ذکر کرد:

اولین خصلت اینکه: منافقین مردمان متظاهری هستند؛ که تظاهر اصولًا از مشخصات منافق است به طوری که منافق از مؤمن بیشتر اظهار ایمان میکند.

خصلت دوم اینکه: آنان نیرنگبازند، حقّهباز و فریبکارند، که باز این خصلت از صفات ویژه آنان است.

سوم اینکه: اینان مبتلا به یک بیماری روانی و روحی هستند که