آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥١ - ضمیر جمع
ممکن است برای رفتن به نقطهای، یک راه اصلی بیشتر نباشد ولی راههای فرعی که از اطراف و اکناف میآید متعدد باشند و بالاخره همه بهآن راه منتهی گردند.
همه ما انسانها همچون کاروانی میمانیم که در مسیر کمال در راه هستیم ولی باید برای رسیدن به کمال نهایی از شاهراه اصلی عبور کنیم اما ممکن است هرکدام از ما از یک طریق فرعی، خودمان را به آن راه اصلی برسانیم. اگر هرکس در هر پست و مقامی که قرار دارد به وظیفه انسانی، اخلاقی و شرعی خود عمل کند، در حقیقت راهی را انتخاب کرده که سرانجام او را به راه اصلی میرساند گرچه راهها با یکدیگر در ابتدای امر تفاوت کند؛ یعنی یکی مثلًا طبیب است، دیگری کارگر، دیگری بازرگان و ... اینها همه سبیلهایی هستند که انسان میتواند با طی آنها خود را به صراط مستقیم نزدیک گرداند.
صِراطَ الَّذینَ انْعَمْتَ عَلَیهِمْ غَیرِ الْمَغْضوبِ عَلَیهِمْ وَ لَاالضّالِّینَ. انسانها از این نظر که در مقام عبودیت چه چیزی به دست بیاورند و در انتخاب راه چه راهی را انتخاب کنند به سه نوع تقسیم میشوند:
یک دسته انسانهایی هستند که راه عبودیت را طی میکنند و به طوری که در ذیل کلمه الرَّحیم گفتیم مشمول رحمت خاصه پروردگار هستند و انعام بعد از انعام علیالدوام شامل حالشان میگردد و گویی احساس میکنند که دستی از غیب آنها را میکشاند. این دسته همان مقرّبان درگاه الهی میباشند که در درجه اول، انبیا و اولیا و سپس افراد کامل انسانها هستند و انسان باید همیشه آنها را جلو راه قرار دهد و به دنبال آنان قدم بردارد. در جمله اول، انسان راه آنان را از خداوند طلب میکند.