ضمناً این نکته را نیز متذکر میشویم که از آنجا که ریشه اصلی لغت «کفر» همان پوشاندن و مخالفت کردن و جبهه گرفتن است، گاهی در قرآن چهره مقدس به خود میگیرد یعنی در مورد جبههگیری در مقابل باطل به کار میرود، که از همه روشنتر در آیةالکرسی است:

لا اکراهَ فِی الدِّینِ قَدْ تَبَینَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَی فَمَنْ یکفُرْ بِالطّاغوتِ وَ یؤْمِنْ بِاللَّهِ فَقَدِ اسْتَمْسَک بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقی ... [١]

اجباری در دین نیست. رشد و هدایت از گمراهی آشکار شده است.

هرکس که کافر به طاغوت گردد و به خدا ایمان آورد آن کس به دستگیره محکم متمسک گردیده است ...

یعنی هر مؤمنی باید کافر نیز باشد؛ یعنی به حق که ایمان دارد، بایستی در مقابل باطل موضع بگیرد و آن را انکار کند و این است همان کفر مقدس!

شیعه معتقد است که فروع دین ده تاست و نهم و دهم را تولّی و تبرّی میشمارد و معنی آن این است که هرکس باید به ولایت علی بن ابیطالب علیه السلام معتقد باشد ولی همین مقدار کافی نیست بلکه در همان حال بایستی یک حالت منفی نیز داشته باشد، یعنی آنچه را که ضد علی و راه اوست نفی و انکار کند. در اینجا هم تنها ایمان به اللَّه کافی نیست بلکه بایستی نفی طاغوت در کنار آن قرار بگیرد.

خَتَمَ اللَّهُ عَلی قُلوبِهِمْ وَ عَلی سَمْعِهِمْ وَ عَلی ابْصارِهِمْ غِشاوَةٌ.

هنگامی که نامهای را مینویسند و پایان میپذیرد، ذیل آن نامه را مهر

[١]. بقره/ ٢٥٦.