همینکه یک نفر توانست بیش از اندازه مصرف خود تهیه و تولید کند حساب سابق درهم ریخت و وضع جدیدی به وجود آمد. در حساب سابق هرکسی مجبور بود دستش کار کند تا دهانش بجنبد و اگر دستش کار نمیکرد دهانش نمیتوانست بجنبد. ولی در وضع جدید که یک نفر میتواند بیش از نیاز خویش تولید کند، افرادی که زور بیشتری داشتند دیگران را به عنوان برده گرفتند که او کار کند و آنها بخورند. و از اینجا مالکیت پدید آمد، یعنی مالکیت زمین و نیز مالکیت انسان نسبت به انسان.

پس چون وضع تولید و ابزار تولید بهم خورد جامعه انسان نیز دگرگون شد و آن انسان دوره اشتراکی که برادروار زندگی میکرد اکنون به صورت دو خصم مقابل یکدیگر درآمدند. آن نور و خیر نخستین غروب کرد و ظلمت سراسر زندگی بشر را فرا گرفت و از آن روز در تاریخ بشریت ظلمت بر نور، و شر بر خیر، و ظلم بر عدل، و فریب و خدعه بر صداقت غلبه داشته است. آری، در این بینها گاهی جرقهای و برقی به صورت استثنایی جهیدن مینموده است و مثلًا فیلسوفی یا رهبر نهضتی پیدا میشده که در اثر فشار قدمی برمیداشته است، و یا به نظر آنها که به دین خیلی بدبین نبودهاند پیغمبری قیام مینموده و چند صباحی عدل و خیر در جامعه مطرح بوده است؛ ولی به حکم آنکه نظام حاکم بر تاریخ، نظام مالکیت و ثروت بوده، نمیتوانسته ادامه یابد و همچون برقی که در ظلمات جهیدن کند پس از لحظهای خاموش میشده است و سپس همان طرح اصلاحی دومرتبه به صورت ابزاری در دست ارباب ثروت قرار میگرفته و نقشی علیه مردم مظلوم و مقهور مییافته است؛یعنی همان چیزی که اول به عنوان یک قاتُق نان پیدا شده بود، به صورت بلای جان