در هر حال شیعه آن را مسلّم جزء قرآن میداند، نه اینکه آن را جدای از قرآن محسوب کند و مانند آنکه در آغاز هر امری بسم اللَّه را میافزاید، در قرائت قرآن هم این آیه را از خارج بر آن اضافه کند [١]آغاز کارها به نام خدا

توجه دارید که آیه مورد بحث روی هم یک جار و مجرور است و یک

[١]. شیعیان در مسئله فوق اتفاق نظر دارند ولی میان اهل تسنن اختلاف نظر است؛ بعضی با نظر شیعه موافقاند و بعضی سخت مخالف و بعضی قائل به تفصیل هستند.

ابن عباس، ابن مبارک، عاصم، کسائی، ابن عمر، ابن زبیر، ابن هریره، عطاء، طاوس و نیز امام فخر رازی در تفسیر کبیر و جلالالدین سیوطی در اتقان که مدعی تواتر روایات هستند، از طرفداران نظریه جزئیت میباشند.

بعضی مانند مالک و ابوعمرو و یعقوب میگویند که جزء هیچ سورهای نیست و تنها برای اوایل سورهها تیمّناً نازل گشته و نیز برای فواصل سورهها میباشد.

ولی بعضی از پیروان مسلک شافعی و حمزه قائل به تفصیلاند که میگویند تنها در سوره حمد جزء سوره است ولی در سورههای دیگر نیست.

به احمد بن حنبل بعضی قول اول را نسبت دادهاند (تفسیر ابن کثیر ج ١، ص ١٦) و بعضی قول تفصیل را (تفسیر آلوسی ج ١، ص ٣٩).

اما راجع به قرائت آن در نماز از نظر فقهای عامه:

١. الحنفیة قالوا یسمی الامام و المنفرد سراً.

٢. المالکیة قالوا یکره الاتیان بالتسمیة فی الصلوة المفروضة.

٣. الشافعیة قالوا البسمله آیة من الفاتحة فالاتیان بها فرض.

٤. الحنابلة قالوا التسمیة سنة و لیست آیة من الفاتحة.

(نقل با تلخیص از کتاب الفقه علی المذاهب الاربعه)

ولی شیعه به دلیل روایاتی که از اهل بیت نقل شده و اینکه به سیره مسلمین تمسک کرده است همگی فتوا به جزئیت و وجوب قرائت دادهاند. روایات را میتوانید در کتابهای فروع کافی باب «قرائة القرآن» ص ٨٦ و استبصار باب «الجهر بالبسمله» ج ١، ص ٣١١ و تهذیب باب «کیفیة الصلوة و صفتها» ص ١٥٢ و وسائل الشیعه باب «ان البسمله آیة من الفاتحه» ج ١، ص ٣٥٢ ملاحظه فرمایید.