آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣ - آغاز کارها به نام خدا
اللَّه چنین میشود: آن ذاتی که همه موجودات ناآگاهانه واله او هستند و او تنها حقیقتی است که شایستگی پرستش دارد.
ترجمه اللَّه: میتوان گفت که در فارسی لغتی مترادف کلمه اللَّه که بشود جای آن گذارد نداریم و هیچ کدام رساننده تمام معنی اللَّه نیستند، زیرا اگر به جای اللَّه «خدا» بگذاریم رسا نخواهد بود، چون خدا مخفّف «خود آی» است و رساننده تعبیری است که فیلسوفان میکنند یعنی «واجب الوجود»، و یا شاید به کلمه «غنی» که در قرآن آمده است نزدیکتر باشد تا به اللَّه. و اگر «خداوند» استعمال شود باز رسا نخواهد بود زیرا خداوند یعنی «صاحب» و اگرچه اللَّه خداوند هم هست ولی مرادف با خداوند نیست؛ خداوند یک شأن از شئون اللَّه است.
الرَّحْمنِ الرَّحیمِ. به جای این دو کلمه نیز در فارسی نمیتوان واژهای یافت که عیناً ترجمه آن باشد و اینکه «بخشنده مهربان» معمولًا ترجمه میکنند ترجمه رسایی نیست، زیرا بخشنده ترجمه «جواد» است و مهربان ترجمه «رئوف» و هر دو از صفات پروردگار است که در قرآن آمده است.
جواد (بخشنده) یعنی کسی که چیزی دارد و بدون عوض به دیگران میبخشد.
ولی رحمن و رحیم هر دو از رحمت مشتقند و در کلمه «رحمت» یک معنای اضافهای نهفته است و آن اینکه:
در مواردی که موجودی نیازمند و مستحق است، با لفظ و یا با زبان تکوین دستش دراز است و به اصطلاح قابل ترحم است و استحقاق دارد که چیزی به او برسد، در این گونه موارد رحمت است. منتها رحمتِ انسان وقتی به مستحقی میرسد که تحت تأثیر حالت او قرار گیرد و رقّت قلبی در او پدید آید، ولی خدای متعال از این امور منزه است.