آشنایی با قرآن ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١١ - آغاز کارها به نام خدا
نام زنگی کافور)
در قسم دوم، نامْ حکایتگر شأنی از شئون صاحب نام است و صفتی از صفات او را بیان میکند.
پروردگار متعال نامی که صرفاً جنبه علامت داشته باشد ندارد و تمام نامهای او نمایانگر حقیقتی از حقایق ذات مقدس اوست.
در قرآن کریم در حدود صد اسم برای خداوند آمده است که در واقع صد صفت است که نمونه آنها را در همین سوره ملاحظه مینمایید: اللَّه، رحمن، رحیم، مالک یوم الدین. ولی هیچ کدام جامعیتی را که این نام دارد ندارند، چون آنها هرکدام یکی از کمالات او را نشان میدهند ولی این نام نمایانگر ذات مستجمع جمیع صفات کمالیه است.
کلمه اللَّه در اصل الاله بوده است و همزه به خاطر کثرت استعمال حذف گردیده است.
درباره ریشه لغت اللَّه چند نظر وجود دارد. بعضی گفتهاند این کلمه از «ا لَهَ» مشتق است و بعضی دیگر گفتهاند که از «وَلَهَ» گرفته شده است و «اله» فِعال به معنای مفعول است مانند کتاب به معنای مکتوب.
اگر از «ا لَهَ» مشتق شده باشد یعنی عَبَدَ، پس اللَّه یعنی ذات شایسته پرستش که کامل از جمیع جهات است. چون موجودی که خودش مخلوق دیگری است و یا دارای نقص است شایسته پرستش نخواهد بود، پس همینکه گفته میشود «الاله» یعنی آن ذاتی که به گونهای است که او را باید پرستش کرد و قهراً این معانی در این کلمه نهفته است، ذات مستجمع جمیع صفات کمالیه و مبرا از هرگونه سلب و نقص.
و اگر از «وَلَهَ» مشتق شده باشد، وَلَه یعنی تحیر، واله یعنی حیران و یا به معنی عاشق و شیداست و از این جهت خداوند را اللَّه گفتهاند که عقلها در مقابل ذات مقدسش حیران و یا متوجه و عاشق او و پناهنده به اویند.