در بـعـضـى از قـرآنـهـا بـه جـاى آن علامت (ط) استفاده مى كنند كه به معنى وقف مطلق آمده است ، يعنى وقف بر اين كلمه و ابتدا از كلام بعد مطلقاً خوب است ، مانند:

وَ نَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَ نُقَدِّسُ لَكَقلى قالَ اِنّى اَعْلَمُ ما لا تَعْلَمُونَ

٥ ـ (صـلى ): عـلامـت وقـف جـايـز اسـت و اشـاره بـه ايـنـكـه وصل ، بهتر از وقف است و ابتدا از كلام بعد نيز مانعى ندارد.

در برخى از قرآنها به جاى آن از علامت (ز) استفاده مى كنند، مانند:

اُولَّئِكَ عَلى هُدًى مِنْ رَبِّهِمْصلى وَ اُولَّئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

٦ ـ (:. :.): نـشـانـه وقـف مـُعـانقه است كه بر روى دو كلمه نزديك به هم قرار مى گيرد و نبايد روى هر دو محلّ، وقف شود، مانند:

ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ:. فيهِ:. هُدًى لِلْمُتَّقينَ

چند نكته

موارد ((سكت )) در قرآن

سكت يعنى قطع صوت در زمانى كوتاه بدون تجديد نفس .

در چهار مورد از قرآن ((سكت )) وجود دارد، و علامت آن ((س )) كوچك مى باشد.

١ ـ وَ لَمْ يَجْعَلْ لَهُ عِوَجاًس قَيِّماً لِيُنْذِرَ(كهف ، آيه ١ ـ ٢)

لازم بـه يـادسـپـارى اسـت كه روش انجام سكت ، مانند روش انجام وقف است (بدون تجديد نفس ). بنابراين ، مورد فوق در هنگام سكت ((عِوَجاس قَيِّماً)) خوانده مى شود.

٢ ـ مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِناس هذا ما وَعَدَ الرَّحْمنُ(يس ، آيه ٥٢)

٣ ـ وَ قيلَ مَنْس راقٍ(قيامت ، آيه ٢٧)

٤ ـ كَلاّ بَلْس رانَ عَلى قُلُوبِهِمْ(مطفّفين ، آيه ١٤)

قابل توجّه است كه در مورد اوّل و دوّم ، سكت وقتى پيش مى آيد كه روى كلمات ((عِوَجاً وَ مَرْقَدِنا)) وقف نگردد و به وصل خوانده شوند.

موارد ((هاء سكت )) در قرآن

هـاء سكت ، هاء ساكنى است كه جهت حفظ حركت حرف آخر و توازن آيات مى آيد و تنها در هفت كلمه قرآن مى باشد.

لَمْ يَتَسَنَّهْ(بقره ، آيه ٢٥٩)

اِقْتَدِهْ(انعام ، آيه ٨٩)

كِتابِيَهْ ـ حِسابِيَهْ ـ مالِيَهْ ـ سُلْطانِيَهْ(الحاقّه ، آيه ١٩ ـ ٢٩)

ماهِيَهْ(قارعه ، آيه ١٠)

عدم تلفّظ ((الف مدّى )) در حال وصل

الف مدّى كلمات زير در حالت وصل ، خوانده نمى شود.

اَنَا (در هر جاى قرآن ).

لكِنَّا(كهف ، آيه ٣٨)

اَلظُّنُونَا ـ اَلرَّسُولاَ ـ اَلسَّبيلاَ(احزاب ، آيه ١٠ ـ ٦٧)

قَواريرَا(دهر، آيه ١٥، اولين مورد)

سَلاسِلاَ (دهر، آيه ٣) در اين مورد بدون الف نيز مى توان وقف كرد.

هاء ضمير

با هاء ضمير و موارد اشباع و عدم اشباع آن در جزوه روخوانى قرآن آشنا شديد. در اينجا به چند نكته توجّه فرماييد.

١ ـ هاء ضمير در ((يَرْضَهُ لَكُمْ)) (زمر، آيه ٧) اشباع نمى گردد.

٢ ـ هاء ضمير در ((فيهِ مُهاناً)) (فرقان ، آيه ٦٩) اشباع مى شود.

٣ ـ حرف هاء در ((ما نَفْقَهُ كَثيراً)) (هود، آيه ٩٠) ذاتى است و اشباع نمى شود.

٤ ـ حرف هاء در آخر كلمه ((هذِهِ)) با وجود اينكه ذاتى است ، اشباع مى گردد.

٥ ـ هـاء ضمير دركلمات ((وَ ما اَنْسنيهُ)) (كهف ـ آيه ٦٣) و ((عَلَيْهُ اللّهِ)) (فتح ، آيه ١٠) مضموم است .

٦ ـ هـاء ضـمـيـر در كـلمـات ((اَرْجـِهْ)) (اعـراف ، آيـه ١١١، شـعـراء، آيـه ٣٦)، ((فـَاَلْقـِهْ)) (نمل ، آيه ٢٨) ساكن مى باشد.

چند نكته ديگر:

١ ـ در كـلمـه ((بـِئْسَ الاِْسـْمُ)) (حـجـرات ، آيـه ١١) پـس از حـذف هـمـزه وصل ((اسْم )) چون دو حرف ساكن (لْ‌ سْ) كنار يكديگر واقع گرديده اند، جهت امكان تلفّظ ((لام )) را مكسور مى خوانند و (بِئْسَ لِسْمُ) خوانده مى شود.