٤- معجزه از نظر زمان، مكان، كيفيت، نوع و سائر شرايط محدود به هيچ حدى نيست، يعنى در هر گونه شرايط و در هر وضع و كيفيت امكان‌پذير است، زيرا از نيروى لايزال و نامحدود خداوند سرچشمه مى‌گيرد، و از همين جا يكى از فرقهاى اساسى ميان‌ «معجزات» و «سائر خارق عاداتى» كه از مرتاضان‌ و امثال آنها سر مى‌زند روشن مى‌شود. زيرا هر مرتاضى عمل خارق العاده خود رادر شرايط خاص و به كيفيت معيّنى انجام مى‌دهد، چون از نيروى محدود بشرى سرچشمه مى‌گيرد، و ممكن نيست كه او قادر به انجام هر خارق عادتى به هر كيفيت و در هر نوع شرايطى باشد، خود مرتاضان نيز مدّعى چنين قدرتى نيستند. (دقّت كنيد)

٥- آورنده معجزه، هرگز در برابر رقيب خود شكست نمى‌خورد، و اگر شكست بخورد، مى‌فهميم عمل او معجزه نبوده است، زيرا نيروى لايزال و نامحدود الهى غير قابل شكست است، از اين جا فرق ديگرى ميان خارق عادات بشرى و معجزات پيامران به دست مى‌آيد.

٦- معجزه يك معلول بدون علّت نيست، زيرا معلول بدون علّت عقلا محال است بلكه معجزه به نوبه خود معلول علتى است، يك علت غير عادى و غير مافوق طبيعى كه تسلّط بر آن از قدرت انسان عادى خارج است.

٧- معجزه حتماً داراى هدف خاص تربيتى است و به عنوان سند زنده‌اى براى اثبات ارتباط آورنده آن، به جهان ماوراى طبيعت، و مبدأ جهان هستى است و چنان نيست كه يك نفر بنشيند به هوس خود، با مردم هوسبازى كه دور او جمع شده‌اند كلافه علل و معلول عادى جهان طبيعت را به هم بريزد و بازيچه خود سازد و هر كارى كه آنها مى‌خواهند و هوس دارند انجام دهد و به همين دليل معجزات تنها در موارد استثنايى صورت مى‌گيرد.

اين معرفى اجمالى از معناى «معجزه» مقدّمه‌اى براى بحث‌هاى مختلف اعجاز قرآن و بررسى جنبه‌هاى گوناگونى است كه با صراحت گواهى مى‌دهد اين كتاب بزرگ يك كتاب آسمانى است و ساخته مغز بشر نيست و آورنده آن پيامبر خداست. [١]

[١]. براى توضيح بيشتر درباره حقيقت معجزه و پاسخ ايراداتى كه به آن شده به كتاب «رهبران بزرگ و مسئوليتهاى بزرگتر» مراجعه فرماييد.