پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤٥ - پاسخ به چند سؤال

بِهِ وَ مَنْ بَلَغَ‌ [١].

گستردگى مفهوم جمله‌ «وَمَنْ بَلَغَ»:" هر كس قرآن به او برسد" بر كسى پوشيده نيست و همه انسان‌ها را تا پايان جهان شامل مى‌شود و دليلى بر جهانى و جاودانى بودن اسلام و قرآن است.

مرحوم طبرسى در مجمع البيان ذيل اين آيه تصريح مى‌كند: «منظور اين است كه‌" مَنْ‌بَلَغَهُ الْقُرْآنُ الى‌ يَوْمِ الْقِيامَةِ":" تمام كسانى كه تا روز قيامت قرآن به آنها مى‌رسد" مشمول آيه هستند. [٢]

بسيارى از مفسران قديم و جديد نيز در ذيل اين آيه دلالت آن را بر مسأله خاتميت با صراحت بيان كرده‌اند، از جمله ابوالفتوح رازى كه از دانشمندان قرن سوم است، و نويسنده تفسير روح البيان و علامه طباطبائى در الميزان و غير آنها.

دلالت آيات ٤ و ٥ و ٦ و ٧ مورد بحث، نيز به همين طريق است، زيرا در آيه چهارم تعبير به‌ «كافَّةً لِلنَّاسِ» شده كه عموم مردم را شامل مى‌شود و در آيه پنجم‌ انّى‌ رَسُولُ‌اللَّهِ الَيْكُمْ جَميعاً: «من فرستاده خدا به سوى همه شما هستم»، و در آيه ششم و هفتم نيز، تكيه بر عالميان و جهانيان شده كه مفهومى گسترده از نظر زمان و مكان دارد.

مجموعه اين آيات مى‌تواند تأييد و تأكيد ديگرى بر مسأله خاتميت پيامبراسلام صلى الله عليه و آله و جاودانگى قرآن بوده باشد.

[١]. سوره انعام، آيه ١٩.

[٢]. مجمع البيان، جلد ٣ و ٤، صفحه ٢٨٢.