بنابراين كاربرد «ال» در مورد نمازهاى يوميه مى‌تواند براى جنس باشد؛ زيرا اشكالى ندارد كه «ال» جنس براى عهد ذهنى هم باشد و دلالت بر جنسى كند كه معهود ذهنى مخاطب است؛ همان طور كه وقتى گفته مى‌شود:«الماء كذا» اين «ال» براى جنس معهود در نزد مخاطب است . شأن نزولى كه مى‌گويد اين آيه قبل از نماز عصر نازل شده است، موجب تخصيص نماز خوف به نماز عصر نيست؛ زيرا مورد مخصص نيست و ملاك ، عام بودن لفظ آيه است، نه خاص بودن سبب و مورد نزول آيه . بدين جهت فقهاى شيعه و سنى ، در اين قصر ، بين نماز ظهر با نماز عصر فرقى نگذاشته‌اند.

فقره سوم

{اِءنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُم الَّذِينَ كَفَرُو }

اين جمله شرط قصر مزبور است. بنابراين به مقتضاى اين شرط، در صورتى كه خوفى نباشد، قصرى هم نيست . اين شرط در مقام بيان حالت سفرها در زمان گذشته نيست كه غالباً همراه خوف بود؛ زيرا حتى اگر بپذيريم كه خوف در آن سفرها غالبى بوده است، اما خوفى كه در آيه به عنوان شرط آمده است، هر خوفى نيست، بلكه نحوه خاصى از خوف است و آن، خوف از شبيخون دشمنان كافر است و چنين خوفى غالبى نبود.

«أن يفتنكُمُ» به معناى ايذا به سبب شبيخون و كشتن و زخمى‌كردن است. جمله «إن خفتم أن يفتنكم» به ما مى‌فهماند كه اين خوف مربوط به ميدان جنگ نيست، زيرا ميدان جنگ محل خود ايذا با كشتن و زخمى‌كردن است، نه محل خوف از آن؛ چرا كه خوف از يك چيز بر خوف قبل از وقوع آن صدق مى‌كند و تحقق مى‌يابد؛ مثلاً مى‌گوييم : «اگر از گاز گرفتن سگ مى‌ترسى ...» كه خوف از گازگرفته شدن بر خوف قبل از حمله سگ و گاز گرفتنش صادق است و اگر سگ