احكامى وجود دارد كه شامل مرحله كودكى و عدم بلوغ نيز مى‌شود؛ مانند احكام تعزيرى نسبت به كودكان به منظور تأديب و تربيت و حفظ آنان از انحراف و هدايت و پرورش اخلاقى آنان. مجازات تعزيرى كودك با استناد به حديث رفع قلم و منتفى بودن تكليف براى كودك، ساقط نمى‌شود؛ چرا كه در موضوع تعزيركودك ، عنوان كودكى اخذ شده است؛ لذا منتفى كردن تعزير كودك به واسطه حديث رفع، معقول نيست.

تعريف بلوغ در شرع

بلوغ در لغت به معناى ادراك است. صاحب جواهر در تعريف بلوغ مى‌گويد:

رسيدن به سن ازدواج به سبب پيدايش منى در بدن و تحريك شهوت و ميل شديد به آميزش و خارج شدن آب جهنده كه مبدأ و منشأ پيدايش انسان است، حاصل مى‌شود. بنابر اين، بلوغ يك نوع كمال طبيعى براى انسان است كه به واسطه آن، نسل باقى مى‌ماند و عقل تقويت مى‌شود و كودكان به مرحله كمال مرد يا زن بودن مى‌رسند....

بلوغ از امور طبيعى است كه در لغت و عرف شناخته شده است و از موضوعات شرعيه مانند الفاظ عبادات نيست كه تنها با مراجعه به شارع شناخته مى‌شود. از نظر لغت و عرف هر گاه پسر محتلم شود، بالغ شده و از كودكى خارج مى‌گردد و مرد مى‌شود. همچنين دختر بچه زمانى كه حيض ببيند، زن مى‌شود. البته خروج منى ، حيض و حامله شدن و امثال آن ، نشانه هايى قطعى براى تشخيص عرفى و لغوى بلوغ بوده و نيازى به مراجعه به شرع نيست، ولى براى تعيين آغاز سن بلوغ در صورت شك در اينكه آيا كودكى به سن بلوغ رسيده است يا نه به شرع مراجعه مى‌شود. (٣٥)

(٣٥) جواهر الكلام، ج٢٦، ص٤ .