وجود جده نزديك‌تر به متوفا، ارث نمى‌برد. در اين صورت چگونه مى‌توانيم ثابت كنيم كه علت قضاوت على(ع) به ارث نبردن جده چهارم، فاسد بودن او بوده است نه چيز ديگر؟

نمونه چهارم

عنوان ايلاء است. (٨٨) نويسنده بحث ايلاء را در چهار بخش آورده است:

١. تعريف ايلاء، ٢. ايلاء كننده و ايلاء شده كه براى آن‌ها يك شرط ذكر كرده است، ٣. شروط صحت ايلاء كه سه شرط را بيان كرده است. ٤. پايان ايلاء كه براى آن دو حالت ذكر كرده است: پايان ايلاء به واسطه طلاق و پايان آن به وسيله رجوع كردن به همسر است.

نقد و بررسى

نويسنده با اينكه بحث و فروع مناسب آن را ـ به استثناى برخى موارد ـ به صورت فنى تنظيم و مرتب كرده است، دچار همان اشكالى شده است كه در ابتدا بيان كرديم و آن اينكه همه منابع ميراث فقهى امام على (ع) را استقصا نكرده و فقط به منابع اهل سنت بسنده كرده و اين موجب شده است كه فروع و مطالبى كه در بحث آمده، اندك باشد.

اينك به مواردى در اين زمينه اشاره مى‌كنيم:

١. نويسنده در نكته دوم، به ذكر سه شرط اكتفا كرده است، به اين قرار: قصد مرد از ايلاء، زيان رساندن به زوجه باشد، دوم اينكه مدت ايلاء چهار ماه باشد و سوم اينكه ايلاء در وقت حلّيت آميزش با زن باشد در حالى كه پوينده ميراث فقهى امام على(ع)، به شروط ديگرى دست مى‌يابد؛ از جمله:

الف) ايلاء با صيغه قسم به خداوند باشد. بنابراين اگر سوگندى در كار نباشد، ايلاء واقع نمى‌شود. در دعائم الاسلام روايت شده است:

(٨٨) قلعه جى، محمد رواس، موسوعة فقه علي بن ابي طالب(ع)، ص٥.