شخصیتهای خاطره انگیز و عکس العمل ساز ، زیاد بر سر زبانها می‌افتند ، موضوع مشاجره‌ها و مجادله‌ها قرار می‌گیرند ، سوژه شعر و نقاشی و هنرهای‌ دیگر واقع می‌شوند ، قهرمان داستانها و نوشته‌ها می‌گردند . اینها همه‌ چیزهائی است که در مورد علی علیه السلام به حد اعلی وجود دارد و او در این جهت بی رقیب و یا بسیار کم رقیب است . گویند محمد بن شهرآشوب‌ مازندرانی که از اکابر علمای امامیه در قرن هفتم است ، هنگامی که کتاب‌ معروف " مناقب " را تألیف می‌کرد ، هزار کتاب به نام مناقب که همه‌ درباره علی علیه السلام نوشته شده بود در کتابخانه خویش داشت . این یک‌ نمونه می‌رساند که شخصیت والای مولی در طول تاریخ چه قدر خاطرها را مشغول‌ می‌داشته است . امتیاز اساسی علی علیه السلام و سایر مردانی که از پرتو حق روشن بوده‌اند اینست که علاوه بر مشغول داشتن خاطرها و سرگرم کردن اندیشه‌ها ، به دلها و روحها نور و حرارت و عشق و نشاط و ایمان و استحکام می‌بخشند . فیلسوفانی مانند سقراط و افلاطون و ارسطو و بوعلی و دکارت نیز قهرمان‌ تسخیر اندیشه‌ها و سرگرم کردن خاطرها هستند . رهبران انقلابهای اجتماعی ، مخصوصا در دو قرن اخیر ، علاوه بر این ، نوعی تعصب در پیروان خود به وجود آوردند . مشایخ عرفان پیروان خویش را احیانا آنچنان وارد مرحله " تسلیم‌ " می‌کنند که اگر پیر مغان اشارت کند سجاده به می‌رنگین می‌نمایند . اما در هیچکدام از آنها گرمی و حرارت توأم با نرمی و لطافت و صفا و رقتی که‌ در پیروان علی ، تاریخ نشان می‌دهد نمی بینیم . اگر صفویه از دراویش‌ لشکری جرار و مجاهدانی کارآمد ساختند با نام علی کردند نه با نام خودشان‌ . حسن و زیبائی معنوی که محبت و خلوص ایجاد می‌کند از یک مقوله است و سیادت و منفعت و مصلحت زندگی که کالای رهبران