تعاليم قرآن (ج4)

تعاليم قرآن (ج4) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٩٢

از او برحذر دارند. پس اين اجازه اغواگرى نيز مطابق با مصلحت بوده و هيچ ايرادى بر آن وارد نيست. «١» حوزه تسلط شيطان‌ از اين آيه بر مى‌آيد كه خداوند در حدّ وسوسه، به شيطان قدرت تسلط داده، نه در حد اجبار والزام. بنابراين، شيطان تنها مردم رابه بدى فرا مى‌خواند، نه اينكه به گمراهى و انجام اعمال زشت مجبور سازد و افراد گمراه با سوء اختيار خويش تحت تأثير وسوسه‌هاى او قرار مى‌گيرند و او را بر خويشتن مسلّط مى‌كنند، نه اينكه شيطان از اوّل بر ايشان مسلّط بوده و آنان به حكم اجبار پيروى‌اش كرده باشند. «٢» چنان كه خداوند از شيطان حكايت مى‌كند كه در قيامت به فريفتگان و گمراه شدگان خود مى‌گويد:
وَ ما كانَ لِىَ عَلَيْكُمْ مِنْ سُلْطانٍ الَّا انْ دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لى فَلا تَلُومُونى وَ لُومُوا انْفُسَكُمْ «٣» و من بر شما هيچ سلطه‌اى نداشتم جز اينكه شما را دعوت كردم و شما آن را پذيرفتيد. پس مرا سرزنش نكنيد و خود را سرزنش كنيد.