روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٨٣ - روزشمار جنگ دوشنبه / ٢٥ خرداد ١٣٦٦ / ١٨ شوال ١٤٠٧ / ١٥ ژوئن ١٩٨٧
نخست وزیر در این دیدار اظهار کرد: «هدف عراق از تجاوز به خاک ما چیزی جز سرنگون کردن دولت اسلامی و انقلاب ما و فراهم ساختن اسباب آسودگی قدرت های سلطه گر و دست نشاندگان آن نبوده است. ملت ما طی هفت سالی که از جنگ می گذرد، مظالمی را که در شرایط عادی خارج از تحمل ملت هاست تحمل کرده است و به جرئت می توان گفت کمتر ملتی تاکنون چون ملت ما قربانی نقض تعهدات بین المللی از جمله در مورد استفاده از سلاح های شیمیایی، حمله به مناطق مسکونی، حمله به کشتی ها و هواپیماهای تجاری و غیره شده است.» نخست وزیر ضمن محکوم کردن سکوت مجامع بین المللی در برابر جنایات وحشیانه نیروهای عراقی گفت: «ما معتقدیم چنانچه کشورهای مختلف به نوبه خود متجاوز را معرفی می کردند و مجامع بین المللی جهت اجرای عدالت، متجاوز را تنبیه می کردند، ریشه تجاوز در منطقه از بین می رفت و مشکلاتی که هم اکنون ما در منطقه شاهد آن می باشیم، به وجود نمی آمد.»[١]
"تورگوت اوزال" نیز در این ملاقات دربارة تشنجات موجود در منطقه گفت: «مسائل بزرگی که صلح و امنیت منطقه را به خطر انداخته است، همه ما را تهدید می کند و ترکیه که اهمیت زیادی به ایجاد آسایش و آماده سازی زمینه های همکاری کشورهای منطقه قائل است، شرط برقراری آرامش را منوط به احترام به تمامیت ارضی و عدم مداخله در امور داخلی دیگر کشورها می داند.»[٢]
در این حال دولت تورگوت اوزال، نخست وزیر ترکیه، برای هم گرایی بیشتر با ایران، می کوشد. روزنامه "جمهوریت"، چاپ استانبول در این باره نوشت: «ژنرال "کنعان اورن" رئیس جمهور ترکیه [که در جناح مخالف دولت اوزال است] قبل از آغاز سفر نخست وزیر ایران به ترکیه، طی دستوری به بخش برون مرزی رادیو صدای ترکیه، خواهان تشدید تبلیغات منفی در این رادیو علیه جمهوری اسلامی ایران شده بود، اما تورگوت اوزال از اجرای این دستور جلوگیری کرد.» روزنامه حرّیت نیز دلیل رفتار بسیار خوب مقامات ترکیه در برابر هیئت جمهوری اسلامی و اقدام اوزال در به آغوش گرفتن نخست وزیر ایران را ناشی از دو علت اساسی دانست و نوشت: «اوزال از یک سو قصد دارد در صحنه سیاسی خود را به عنوان عامل مهمی در ارتباط بین شرق و غرب و کشورهای خاورمیانه مطرح کند و از سوی دیگر، در بعد اقتصادی نیز بر تحقق صادرات یک میلیارد دلاری ترکیه به ایران در سال جاری میلادی اصرار دارد.»[٣]
در همین حال، "اینال باتو"، سخن گوی وزارت امورخارجه ترکیه در گفت وگویی تلویزیونی با اشاره به رشد روابط اقتصادی و مناسبات تجاری این کشور با ایران گفت: «ترکیه اهمیت ویژه ای برای داشتن روابط با جمهوری اسلامی ایران قائل است. ... مبادلات تجاری ایران و ترکیه تا پایان سال جاری به بیش از دو میلیارد دلار خواهد رسید. مبادلات مرزی فی مابین نیز طی ماه های گذشته افزایش چشمگیری داشته است.» وی گفت: «این کشور حاضر است در صورت تمایل یکی از طرفین در حال جنگ ایران و عراق، در راه پایان دادن به جنگ دو کشور نقش فعال داشته باشد.» وی دربارة احتمال دخالت نظامی ترکیه در شمال عراق گفت: «ترکیه به حق تمامیت ارضی کشورهای همسایه احترام می گذارد.»[٤]
[١] ١٨. مأخذ١٥، ص٢، آنکارا - خبرنگار اعزامی روزنامه؛ و - روزنامه رسالت، ٢٦/٣/١٣٦٦، ص٢، آنکارا - خبرنگار اعزامی روزنامه.
[٢] ١٩. مأخذ١٥، ص٢، آنکارا - خبرنگار اعزامی روزنامه.
[٣] ٢٠. معاونت سیاسی سپاه پاسداران، نشریه "بررسی"، شماره ١٣، ١٢/٤/١٣٦٦، ص ٢٢ و ٢٣، مطبوعات ترکیه.
[٤] ٢١. مأخذ٥.