روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦٧٨ - روزشمار جنگ شنبه / ٢٧ تیر ١٣٦٦ / ٢١ ذیقعده ١٤٠٧ /١٨ ژوئیه ١٩٨٧
اما در منطقه درگیری، نیروهای عراقی که با از دست دادن مواضع خود و تلفات در خط، عقب نشینی کرده بودند، اقدام به اجرای آتش سنگین روی مواضع از دست داده شده کردند که تلفات نسبتاً سنگینی را به غواص ها وارد کرد. اما از آنجایی که موج دوم نیروهای لشکر نصر عملاً وارد عملیات نشده و غواص ها نیز به دلیل وجود مشکل در اسلحه هایشان قادر به عکس العمل نبودند، نیروهای عراقی متوجه موضوعی شدند که خود از دلیل آن چندان اطلاعی نداشتند. لذا پس از مدتی به مرور و با احتیاط به سنگر صفر نزدیک شدند و چون مقاومتی از جانب غواص ها مشاهده نکردند با اجرای آتش منحنی و مستقیم فشار بیشتری را وارد کردند[١] و در مدت کمی سنگر صفر را مجدداً تصرف کردند. تعدادی از غواص ها که شهید شده بودند در کانال داخل پد صفر ماندند و تعدادی که سالم و مجروح بودند خود را به داخل آب رسانده و از محوطه سنگر صفر دور شدند.
اولین خبرها از وضعیت منطقه درگیری، پس از نیمه شب به فرماندهی لشکر رسید.
یکی از غواص های مجروح که توانسته بود تا نزدیکی خط خودی عقب بیاید، اطلاعات اولیه ای را که حاکی از موفق بودن عملیات غواص ها بود، اعلام کرد و دقایقی بعد خبر شهادت فرمانده غواص های دسته١ و مجروح شدن فرمانده دسته٢ به فرمانده لشکر اعلام شد.
از این به بعد به مرور تعداد غواص هایی که عده ای از آنها مجروح بوده و به صورت غیر منسجم عقب آمده بودند بیشتر می شد که هر کدام اطلاعات پراکنده ای را از درگیری و نتیجة آن نقل می کردند. مجموع اخبار رسیده نشان می داد که عراقی ها حداقل به دو دسته از غواص ها که به سنگر صفر حمله کرده بودند، پاتک زده اند، لذا از این دقایق تمامی توجه لشکر معطوف به جمع آوری غواص ها و انتقال مجروحان به اورژانس گردید.
در این میان خبری از غواص های دسته٣ که قرار بود در عمق بیشتری نفوذ و عملیات کنند نبود و تلاش محمدباقر قالیباف این بود که از آنان هم اطلاعاتی به دست آورد.
از حدود ساعت ٣:٣٠ بامداد که تقریباً وضعیت مجروح شدن غواص ها و عقب آمدن آنها و از طرف دیگر حضور نیروهای عراقی روی "پد صفر" مشخص شده بود، جمع آوری غواص های سالم از آب و انتقال نیروها و مجروحان به عقب دستور اصلی کار بود. ساعت ٥:٤٠ صبح، ٢٦ غواص دسته٣ به همراه فرمانده گروهان که برای زدن به عمق دشمن رفته بودند و تا آن زمان از آنان خبری در دست نبود، در حالی که تعدادی از آنها مجروح شده بودند، عقب آمدند.
از مجموع صحبت های غواص ها مشخص شد که بر خلاف تردیدهای موجود بین فرماندهان مبنی بر عدم توفیق غواص ها و یا درگیر نشدن آنان با نیروهای عراقی، غواص های دسته ١ و دسته ٢ در یک عملیات بسیار سریع و غافلگیرانه مواضع عراقی ها را تصرف کردند، اما به دلیل قطع ارتباط و میسر نشدن اعلام وضعیت به مسئول محور برای فرستادن نیروهای موج دوم، به مشکل برخوردند.
از طرف دیگر، به علت وجود میدان مین در کناره های پد و شهید و مجروح شدن نیروهای تخریب که همراه دسته٣ بودند، بجز نیروهای اطلاعات بقیه موفق به رفتن روی دژ نشده و در کنار دژ و داخل آب معطل مانده بودند و به علت حجم بالای آتش منحنی و مستقیم دشمن (تانک و آر.پی.جی و کالیبر) آمار شهیدان و مجروحان سریع بالا می رفت، لذا شعبانی فرمانده گروهان که همراه دسته بود تصمیم گرفت باقی نیروهای سالم و مجروح را تا پد صفر عقب بکشد و روی آن مستقر شوند.
غواص های این دسته ابتدا شهیدانی را که داخل آب بودند مقداری از پد دور کرده و سپس به فاصله مشخصی از پد به سمت عقب حرکت کردند. در نزدیکی پد صفر با چند نفر از نیروهای دسته ١ و ٢ که در آب های منطقه سرگردان بودند برخورد نمودند و در صحبت با آنان موفق نبودن عملیات مشخص شد.
بنابراین بقیه نیروهای این دسته (٢٦ نفر) که بدون اسلحه و تجهیزات بودند و رفتن به سمت سنگر صفر را بدون نتیجه می دیدند، تصمیم به عقب آمدن گرفتند که به علت احتمال گم کردن راه، تا نزدیک صبح در
[١] یکی از نیروهای تخریب که همراه غواص های دسته ١ در سنگر صفر حضور داشت در مورد چگونگی این جریان می گوید: بعد از اینکه روی سنگر صفر رفتیم دشمن آنجا را از دست داد ما هم به سمت آنها تیراندازی می کردیم ولی اسلحه هایمان گیر کرد و همه بچه ها مانده بودند که چه بکنند. پس از مدتی عراقی ها که دیدند ما تیراندازی نمی کنیم از روی ضلع (شرقی) به طرف ما آمدند. گفتم بچه ها بپرید توی آب که سعیدی (فرمانده دسته١ غواص ها) همان جا شهید شد.