روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٧٩ - روزشمار جنگ دو شنبه / ٨ تیر ١٣٦٦ / ٢ ذیقعده ١٤٠٧ / ٢٩ ژوئن ١٩٨٧
از صدور قطع نامه در مورد جنگ احتراز کرده بود و تنها در چند مورد، بیانیه هایی راجع به ابعاد مختلف رعایت مقررات بین المللی مربوط به جنگ صادر نموده بود، پس از عملیات والفجر٨ (تصرف فاو)، با فعالیت گروه هفت کشور اتحادیه عرب، قطع نامه ٥٨٢ را صادر کرد. محورهای اصلی این قطع نامه شامل آتش بس فوری، بازگشت به مرزهای بین المللی و مبادله اسیران است که منطبق با مواضع عراق برای خاتمه جنگ می باشد. سال گذشته هم زمان با اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل، گروه هفت کشور اتحادیه عرب، تصویب یک قطع نامه دیگری را پیگیری کرد. "شاذلی قلیبی" دبیرکل اتحادیه عرب، ایران را عامل ادامه جنگ معرفی نمود و تقاضای استفاده از مواد ٣٩ و ٤٠ فصل هفتم منشور[١] برای وادار نمودن این کشور به پذیرش قطع نامه کرد. به همین مناسبت، بندی در قطع نامه اولیه گنجانده شده بود که با تلاش هیئت ایرانی شرکت کننده در مجمع، این بند از قطع نامه جدید حذف و قطع نامه ٥٨٨، تنها به تأیید قطع نامه قبلی اکتفا نموده و از دبیرکل خواست تا موضوع را پیگیری نماید. در مکاتباتی که با دبیرکل [سازمان ملل] انجام گردید، جمهوری اسلامی ایران مواضع خود را به دقت و با استناد به موازین حقوقی بیان نمود. دبیرکل در گزارش خود به شورا، این مواضع را به تفصیل منعکس کرد و پس از آن، ابتکار عمل را خود به دست گرفت و ایده هایی را در شش ماده مطرح نمود که شامل تعیین مسئول جنگ و پرداخت غرامت، قبل از اجرای آتش بس بود. عراق با این طرح موافقت نداشت. طارق عزیز در مذاکرات خود با دبیرکل در کویت، اعلام کرد تنها به این شرط با طرح موافق است که در قالب قطع نامه ٥٨٢ و برای تسریع در آتش بس پیاده شود. گروه هفت کشور اتحادیه عرب، بار دیگر به فعالیت پرداخت تا از مطرح شدن طرح دبیرکل به شکل اولیه خود، جلوگیری به عمل آورده و در عوض، موضوع اجرای فصل هفتم منشور را دنبال نماید. در این میان، امریکا که پس از علنی شدن مسئله "مک فارلین"، به جانب داری از ایران متهم بود، پس از سفر "ریچارد مورفی" به کشورهای منطقه، به حمایت از موضع عراق پرداخت و با درخواست کویت به استفاده از پرچم دو ابرقدرت برای حمل نفت خود، امریکا در بحران خلیج فارس نیز مستقیماً درگیر شد. بدین ترتیب، امریکا با حرکت گروه هفت کشور عرب برای صدور یک قطع نامه جدید توسط شورای امنیت، هماهنگ گردید. آنچه که امریکا و گروه هفت کشور اتحادیه عرب در قطع نامه جدید به آن تأکید دارند، عبارت است از:
[١] ماده ٣٩ منشور به شورای امنیت اختیار می دهد که موارد "تهدید علیه صلح"، "نقض صلح" و "تجاوز" را تعیین نماید. بر همین اساس، قطعنامه جدید، جنگ ایران و عراق را نقض صلح خوانده است تا مواد اجرایی فصل هفتم منشور را جاری نماید. ماده ٤٠ منشور اقدامات موقت را برای اعاده صلح پیش بینی کرده است که بر این مبنا، آتش بس فوری و بازگشت به مرزهای بین المللی مطرح گردیده است. عدم اجرای این اقدامات، می تواند زمینه را برای اقدامات بعدی که در مواد ٤٢ به بعد در منشور مطرح شده و شامل تحریم اقتصادی و اقدامات نظامی علیه کشور متمرد می باشد، فراهم نماید.