مجمع المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٩ - مقدمه
محمد كاظم الطّباطبائي فى جواب الاسئلة الواردة اليه من الاقطار)، يعنى اين كتاب، قسمتى از نوشتههاى آن پايگاه ديانت است در پاسخ سؤالاتى كه از نواحى مختلف جهان از ايشان شده است.
و از جمله عالم ربّانى مرحوم شيخ زين العابدين مازندرانى كتاب سؤال و جوابى دارند به نام «ذخيرة المعاد» و معروف به سؤال و جواب كه به گفته صاحب احسن الوديعه كتاب سؤال و جواب مرحوم شيخ زين العابدين شاهد عادلى بر تبحّر كامل آن مرحوم در فقه اهل بيت عليهم السّلام است[١].
و نيز محقّق مجاهد مرحوم آقاى ميرزا محمد تقى شيرازى (ميرزاى دوّم) رساله سؤال و جوابى دارند كه محشّى به حاشيه مؤسّس حوزه علميّه قم مرحوم آقاى حاج شيخ عبد الكريم حائرى قدّس سرّه و نيز حاشيه عالم بزرگ مرحوم آقا نور الدّين اراكى است.
و هم چنين مصلح بزرگ مرحوم آقاى كاشف الغطاء اعلى اللَّه مقامه در ميان كتب بسيارى كه نوشتهاند دو اثر دارند يكى به نام الفردوس الاعلى و ديگرى به نام جنّة المأوى كه به همين سبك تأليف شده.
بارى: از جمله كتابها كه به سبك سؤال و جواب تأليف شده كتابى است كه در دست شما خواننده عزيز است و خود مجموعهاى بسيار نفيس و گرانبها و حاوى فروع بسيار و نكات فقهى زيادى است.
و محتواى آن استفتاءات گوناگونى است كه از داخل و خارج كشور از شهرها و قرى و قصبات از پيشگاه مبارك مرجع بزرگوار و عالى قدر شيعه «حضرت آية اللَّه العظمى آقاى حاج سيّد محمّد رضا گلپايگانى مدّ ظلّه العالى» شده و آن مرجع عظيم اسلامى جواب فرمودهاند.
سؤالات مذكور پس از جواب و قبل از ارسال به سوى سؤال كنندگان در بيت مرجعيّت واگذار به مسئول استفتاءات شده و در دفتر مخصوص استفتاءات به ضميمه جواب وارد كردهاند و بعدها به خواهش گروهى از فضلا و مقلّدين معظّم له در معرض چاپ قرار گرفته و از اين رو بعضى از فضلاء محترم از تلامذه و شاگردان آن زعيم عالى قدر كه با مبانى فقهى و آراء و فتاوى مباركشان آشنايى كامل داشتهاند[٢]، آن استفتاءات را مرتّب نموده و هر يك را در باب ويژه و مناسب قرار
[١] احسن الوديعه ج ١ ص ١١٨.
[٢] حضرت حجّة الاسلام جناب آقاى« ثابتى همدانى» و حضرت حجّة الاسلام جناب آقاى« نيّرى همدانى» دامت افاضاتهما.