مجمع المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٢٩١ - ج
بنا كرده بود و از طرفى هم، وزن طلا كم بود، خمس نداده و در سال ٦٣ وزن طلا ٧١٠ مثقال شد و قيمت مثقالى ٢٣٥٣ تومان كه اضافه طلا فقط ٤٠ مثقال بوده و خمس آن را داده و در سال ٦٤ وزن طلا ٧٢٨ مثقال شد و قيمت مثقالى ١٩٢٠ تومان كه مبلغ ٣٠٢ هزار تومان، قيمت، از سال قبل كمتر و طلا از جهت وزن ١٨ مثقال، اضافه بوده، يعنى يك بار طلا كمتر و قيمت بالا بوده و گاهى عكس آن، آيا اجازه مىفرماييد اصل سرمايه را فعلا وزن طلا قرار دهم چون قيمت تابع سياست دولت و مراعات مصالح مملكت است؟.
ج
- در فرض مسأله نظر به اين كه در موقع حساب، سرمايه بحسب قيمت ملاحظه مىشود و خمس نيز بحسب قيمت از غير سرمايه داده مىشود و علاوه، عين سرمايه تبديل بعين ديگرى مىشود، بايد سرمايه در موقع حساب بحسب قيمت ملاحظه شود و چنانچه از سال گذشته چيزى اضافه بر قيمت سال سابق دارد خمس اضافى را بايد بدهد گر چه بحسب وزن كمتر باشد و اگر اضافه نشده، چيزى بر ذمّه او نيست گر چه بحسب وزن اضافه داشته باشد.
س ١٠
- بنده از درآمد ساليانه تقريبا يك هزار متر مربّع زمين جهت كارگاه و محلّ كسب و توسعه آن خريدارى نمودم، اكنون سال خمس بنده رسيده است و از طرفى هم زمين مذكور در مسير خيابان واقع شده، و دولت نمىگذارد كه در آن تصرّف نمايم. با توجّه به اين كه ممكن است كلّ زمين را خيابان بگيرد، يا مقدارى از آن باقى بماند، ولى فعلا اصل زمين موجود است، در اين صورت آيا پول اوّليّه زمين كه تقريبا چهار صد هزار تومان مىباشد بايد الان تخميس شود يا خير؟.
ج
- در صورت مفروضه اگر تمام زمين خيابان شد در حكم تلف است و خمس ندارد و اگر چيزى باقى ماند خمس باقى مانده به قيمت فعلى لازم است.
س ١١
- شخصى با ٢٥ هزار تومان سرمايه كه خمس آن را نداده، چند سال معامله نموده و در اين مدّت، سرمايه و سود ٢٠٠ هزار تومان شده، ١٠٠ هزار تومان آن را خرج منزل مسكونى خود نموده و ١٠٠ هزار تومان، باقى مانده، چقدر خمس باين شخص واجب است؟.
ج
- در فرض مسأله اگر تمام دويست هزار تومان سال بر آن گذشته و بعد