مجمع المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٦ - مقدمه
به امام صادق عرض كردم هر زمان براى من ممكن نيست شما را ببينم و از طرفى چه بسا شخصى از شيعيان مىآيد و مطالبى را از من مىپرسد و من پاسخ همه مسائل او را نمىدانم (وظيفه من چيست؟) فرمود چرا مراجعه به محمد بن مسلم نمىكنى؟ هر چه ندانستى از او بپرس كه او از پدرم (امام باقر عليه السّلام) مسائل را فرا گرفته و در نزد آن حضرت آبرومند و محترم بود.
نيز علىّ بن مسيّب همدانى مىگويد: به حضرت رضا عليه السّلام عرض كردم: (شقّتي بعيدة و لست اصل إليك في كلّ وقت فعمّن آخذ معالم دينى؟ قال من زكريّا ابن آدم القميّ المأمون على الدّين و الدّنيا قال على بن المسيّب: فلمّا انصرفت قدمنا على زكريّا ابن آدم فسألته عمّا احتجت اليه)[١].
من در ناحيهاى دور دست بسر مىبرم و در هر زمانى دسترسى به شما ندارم پس از چه كسى برنامههاى دينيم را فرا بگيرم؟ فرمود: از زكريّا بن آدم قمّى كه محلّ اعتماد بر امر دين و دنيا است، (در اينجا به زكريّا بن آدم ارجاع مىدهند و اين گونه او را تقدير مىفرمايند، و از اين رو در پايان روايت دارد كه) عليّ بن مسيّب گفته هنگامى كه به شهر خود بازگشتم هر مطلبى را كه مورد نياز بود از زكريّا ابن آدم پرسش مىكردم.
و هم چنين عبد العزيز بن المهتدي مىگويد: (سألت الرّضا عليه السّلام فقلت انّي لا ألقاك فى كلّ وقت فعمّن آخذ معالم دينى؟ فقال: خذ عن يونس بن عبد الرّحمن)[٢].
از امام هشتم پرسيدم: در هر زمانى ملاقات با شما برايم ميسّر نيست پس معالم دينم را از چه كسى فرا بگيرم؟ فرمود: از يونس بن عبد الرّحمن.
و گاهى بعضى از اصحاب خود را رسما امر مىكردند كه براى مردم فتوى بدهند چنانچه امام باقر عليه السّلام به ابان فرمود: (اجلس فى مسجد المدينة و أفت النّاس فانّى احبّ ان يرى فى شيعتي مثلك)[٣].
در مسجد مدينه بنشين و فتوى بده زيرا دوست دارم كه همانند تو در شيعيانم ديده شود.
[١] وسائل الشّيعه باب ١١ از ابواب صفات قاضى ح ٢٧.
[٢] وسائل الشيعه باب مزبور ح ٣٤.
[٣] بهجة الآمال ص ٤٨٥، رجال مامقانى باب همزه ص ٤، معجم رجال الحديث ج ١ ص ٢٣، ثقات الرّواة ج ١ ص ١١.