مجمع المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٣٤٥ - ج
جنس را خريده و عين جنس، باقى است و پولش را نداده اين قرض را از مجموع سرمايه، كسر مىنمايد و هر وقت پرداخت كرد جزء فوائد آن سال، محسوب مىشود و اگر براى جهات ديگر قرض كرده نمىتواند از سرمايه كم كند و هر سال، پرداخت جزء مؤنه سال پرداخت، محسوب مىشود.
س ٢٠٣
- شخصى حساب سال داشته و خمس اموال خود را پرداخته و پس از اداء وجوه، متوجّه شد كه مبلغ ده هزار تومان، بدهى داشته كه مىبايد پس از چند ماه ديگر بپردازد و آن را به حساب نياورده اكنون تكليفش چيست؟.
ج
- اگر بدهكارى بابت سرمايهاى كه حساب كرده نباشد نبايد كسر بگذارد و اگر از بابت آن باشد در صورتى كه عين آن پولى را كه به عنوان خمس داده موجود باشد مىتواند پس بگيرد و اگر عين آن، موجود نيست، گيرنده، ضامن نمىباشد.
س ٢٠٤
- شخصى كه مبلغى بدهكار است و مبلغى هم معادل آن و يا كمتر از آن، وجه نقد دارد و سال خمس او رسيده است آيا بمبلغ موجودى، خمس تعلّق مىگيرد و يا چون مبلغى معادل وجه موجود و يا بيشتر، مقروض است به مبلغ موجود، خمس، تعلّق نمىگيرد؟.
ج
- اگر قرض در مقابل مبلغ موجود باشد معادل قرض، خمس ندارد و اگر در مقابل آن نيست مثل آن كه قرض براى مصرف شخصى بوده و موجودى مثلا از عوائد كسب باشد چنانچه بدهى خود را اداء ننمود و سال بر آن گذشت خمس آن واجب است.
س ٢٠٥
- اگر كسى مقدارى مقروض است و سرمايه او غير مخمّس و نمىداند كه قرضها مربوط به سرمايه است يا آن كه بعد از تحصيل سرمايه، مقروض شده چگونه بايستى حساب خمس خود را بنمايد؟.
ج
- در مقدارى كه شك دارد، تخميس، واجب نيست.
س ٢٠٦
- شخص مىتواند بدهى سال قبل را از درآمد سال بعد، بپردازد و آن را جزء مؤنه آن سال قرار دهد يا نه؟.
ج
- بدهى او اگر قرضى باشد كه براى مؤنه سالهاى قبل بوده و يا قرضى