مجمع المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ١٣٣ - س ٢٦
حاليّه آموزگاران مىخواهند ظهرها نماز جماعت برپا كنند، و آموزگاران قبلا نمازشان را در اين مكان مىخواندهاند بفرماييد، چه صورت دارد؟ آيا نماز جماعت بر پا كنند يا نه؟ البتّه امام جماعت روحانى است.
ج
- گر چه ساختن دبستان در قبرستان جائز نبوده و معصيت كردهاند و بايد فعلا اگر بتوانند به حال اوّل برگردانند، لكن در صورت عدم امكان يا عدم اقدام اهالى، براى دفن در آن محلّ، نماز خواندن در آن مكان براى اشخاصى كه مورد ابتلاء آنها است جائز و صحيح است.
س ٢٥
- در توضيح المسائل فرمودهايد (بنا بر احتياط واجب بايد جلوتر يا مساوى با قبر پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله و امام عليه السّلام نماز نخواند) حال بفرماييد كه اگر شكّ در تقدّم يا شكّ در محاذات دارد چگونه است و آيا اين شرط، نسبت به جاهل و ناسى و عالم، تفاوت دارد يا نه؟ و هم چنين شرط مذكور قبل از شروع به نماز معتبر است يا در اثناء و بعد از نماز هم اعتبار دارد كه در بين نماز يا بعد از آن هم اگر متوجّه شد كه مقدّم بر قبر يا محاذى با آن است بايد نماز را اعاده كند و نيز بفرماييد چه مقدار فاصله لازم است كه اگر مقدّم يا محاذى بايستد و حائلى هم نباشد نماز، صحيح باشد.
ج
- در صورتى كه شكّ در تقدّم يا در محاذات داشته باشد صحّت نماز، مشكل است و نماز ناسى يا جاهل به موضوع، صحيح است و عالم به حكم، نمازش باطل است و نماز جاهل بحكم نيز على الاحوط باطل است و تفاوتى بين قبل از عمل و اثناء و بعد از آن نيست و فاصله بايد زياد باشد به طورى كه صدق تقدّم و محاذات نكند و از صدق و حدت مكان، خارج باشد.
س ٢٦
- قبرستانى بوده در اطراف يك امام زاده كه پيش از انقلاب، حكومت وقت قسمت عمده آن را از بين برده و درختكارى كرده و در آنجا همان وقت جمعى از مؤمنين آن زمان مسجدى بنا كردند و در بناى مسجد از قرار اظهارات خود بانيها نبش قبر نيز نكردهاند و لكن در محلّ ديوارها و ستونها، بعيد است نبش قبر نشود اكنون سؤال اين است كه در آن مسجد نماز خواندن يا مجالس سخنرانى و عزادارى و غيره جائز است يا نه؟.