تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٤ - تفسير اسلام آيين صلح و صفاست

پيروى خطوات الشيطان، نهى كرد [١] اين شان نزول نيز نشان مى‌دهد كه شيطان گام به گام در انسان نفوذ مى‌كند و بايد در همان گامهاى نخستين، در برابر او ايستاد تا به مراحل خطرناك نرسد.

جمله" إِنَّهُ لَكُمْ عَدُوٌّ مُبِينٌ‌" متضمن استدلال زنده و روشنى است، مى‌گويد:

دشمنى شيطان با شما چيزى مخفى و پوشيده نيست، او از آغاز آفرينش آدم براى دشمنى با او كمر بست و سوگند ياد كرده است كه اگر بتواند، همه را جز مخلصين كه از تيررس او به دورند گمراه كند با اين حال چگونه تسليم وسوسه‌هاى او مى‌شويد؟

*** در آيه بعد به همه مؤمنان هشدار مى‌دهد كه:" اگر بعد از (اين همه) نشانه‌ها و برنامه‌هاى روشن كه به سراغ شما آمده لغزش كنيد و تسليم وسوسه‌هاى شيطان شويد و گامى بر خلاف صلح و سلام برداريد بدانيد (از پنجه عدالت خداوند فرار نتوانيد كرد) چرا كه خداوند توانا و شكست‌ناپذير و حكيم است" (فَإِنْ زَلَلْتُمْ مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْكُمُ الْبَيِّناتُ فَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ‌).

برنامه روشن، راه روشن و مقصد هم معلوم است با اين حال جايى براى لغزش و قبول وسوسه‌هاى شيطانى نيست! اگر منحرف شويد قطعا مقصر خود شمائيد و بدانيد خداوند قادر حكيم شما را مجازات عادلانه خواهد كرد.

" بينات" به معنى دلايل روشن است و مفهوم گسترده‌اى دارد كه هم دلايل عقلى را شامل مى‌شود و هم آنچه از طريق وحى يا معجزات براى مردم تبيين شده است.

***

---

[١] تفسير قرطبى، جلد ٢، صفحه ٨٣٢.