تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣ - تفسير خطوط اصلى اقتصاد اسلامى

جلد دوم‌

[ادامه سوره بقره‌]

[سوره البقرة (٢): آيه ١٨٨]

وَ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ وَ تُدْلُوا بِها إِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوا فَرِيقاً مِنْ أَمْوالِ النَّاسِ بِالْإِثْمِ وَ أَنْتُمْ تَعْلَمُونَ (١٨٨)

ترجمه:

١٨٨- و اموال يكديگر را به باطل (و ناحق) در ميان خود نخوريد! و براى خوردن بخشى از اموال مردم به گناه، (قسمتى از) آن را (به عنوان رشوه) به قضات ندهيد، در حالى كه مى‌دانيد (اين كار، گناه است)!

تفسير: خطوط اصلى اقتصاد اسلامى‌

اين آيه اشاره به يك اصل كلى و مهم اسلامى مى‌كند كه در تمام مسائل اقتصادى حاكم است، و به يك معنى مى‌شود تمام ابواب فقه اسلامى را در بخش اقتصاد، زير پوشش آن قرار داد، و به همين دليل فقهاى بزرگ ما در بخشهاى زيادى از فقه اسلامى به اين آيه تمسك مى‌جويند، مى‌فرمايد:" اموال يكديگر را در ميان خود به باطل و ناحق نخوريد" (وَ لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ‌).

در اينكه منظور از" باطل" در اينجا چيست، تفسيرهاى مختلفى ذكر كرده‌اند، بعضى آن را به معنى اموالى كه از روى غصب و ظلم به دست مى‌آيد دانسته‌اند.

و بعضى اشاره به اموالى كه از طريق قمار و مانند آن فراهم مى‌گردد.

و بعضى آن را اشاره به اموالى مى‌دانند كه از طريق سوگند دروغ (و انواع پرونده‌سازى‌هاى دروغين به دست مى‌آيد).

ولى ظاهر اين است كه مفهوم آيه عموميت دارد و همه اين مسائل و غير اينها را شامل مى‌شود، زيرا" باطل" كه به معنى زايل و از بين رونده است، همه را در بر مى‌گيرد، و اگر در بعضى از روايات، از امام باقر عليه السلام تفسير به" سوگند دروغ"، و در روايتى از امام صادق عليه السلام تفسير به" قمار" شده است، در واقع از قبيل بيان‌