تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٩ - پاسخ

تجارت صحيح چنين نيست و هرگز جامعه را به زندگى طبقاتى و جنگهاى ناشى از آن سوق نمى‌دهد.

سپس راه را به روى توبه‌كاران باز گشوده، مى‌فرمايد:" هر كس اندرز الهى به او رسد و (از رباخوارى) خوددارى كند، سودهايى كه در سابق (قبل از حكم تحريم ربا) به دست آورده مال او است و كار او به خدا واگذار مى‌شود" و گذشته او را خدا خواهد بخشيد (فَمَنْ جاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهى‌ فَلَهُ ما سَلَفَ وَ أَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ‌).

" اما كسانى كه (به خيره‌سرى ادامه دهند) و باز گردند (و اين گناه را هم چنان ادامه دهند) آنها اهل دوزخ‌اند و جاودانه در آن مى‌مانند" (وَ مَنْ عادَ فَأُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ‌). در جمله قبل تصريح شده بود كه اين قانون مانند هر قانون ديگر گذشته را شامل نمى‌شود، و به اصطلاح عطف به ما سبق نمى‌گردد، زيرا اگر قوانين بخواهد زمان قبل از تشريع خود را شامل شود، مشكلات فراوانى در زندگى مردم به وجود مى‌آيد، به همين دليل هميشه قوانين از زمانى كه رسميت مى‌يابد اجرا مى‌شود.

البته معنى اين سخن آن نيست كه اگر رباخواران طلب‌هايى از افراد داشتند مى‌توانستند بعد از نزول آيه چيزى بيش از سرمايه خود از آنها بگيرند، بلكه منظور اين است سودهايى كه قبل از نزول آيه گرفته‌اند بر آنها مباح شده است.

جمله" وَ أَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ‌" گر چه ظاهرش اين است كه آينده اين گونه افراد از نظر عفو و مجازات روشن نيست، بلكه بسته به لطف الهى است، ولى با توجه به جمله قبل از آن (فَلَهُ ما سَلَفَ‌)، معلوم مى‌شود كه منظور همان عفو است، گويا اهميت گناه ربا سبب شده است كه حتى حكم عفو در باره كسانى كه قبل از نزول آيه دست به اين كار زده‌اند به طور صريح گفته نشود.

در معنى اين جمله، احتمالات ديگرى نيز داده‌اند كه چون بر خلاف ظاهر