تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٧ - پاسخ

فكر منافع خويش‌اند و ثروتشان وبال آنها خواهد شد از پيامبر ص چنين نقل شده كه فرمود:" هنگامى كه به معراج رفتم دسته‌اى را ديدم بحدى شكم آنان بزرگ بود كه هر چه جديت مى‌كردند برخيزند و راه روند، براى آنان ممكن نبود، و پى در پى به زمين مى‌خوردند از جبرئيل سؤال كردم اينها چه افرادى هستند و جرمشان چيست؟

جواب داد: اينها رباخواران هستند [١] حديث اول حالت آشفتگى انسان را در اين جهان منعكس مى‌سازد و حديث دوم حالات رباخواران در صحنه قيامت را بيان مى‌كند و هر دو مربوط به يك حقيقت است، همانطور كه افراد پرخور، فربهى زننده و بى‌رويه‌اى پيدا مى‌كنند، ثروتمندانى كه از راه رباخوارى فربه مى‌شوند نيز زندگى اقتصادى ناسالمى دارند كه وبال آنها است.

سؤال:

در اينجا سؤالى پيش مى‌آيد و آن اين است كه آيا سرچشمه جنون و صرع از شيطان است كه در آيه بالا به آن اشاره شده است با اين كه مى‌دانيم صرع و جنون از بيماريهاى روانى هستند و غالبا عوامل شناخته شده‌اى دارند.

پاسخ:

جمعى معتقد هستند كه تعبير" مس شيطان" كنايه از بيمارى روانى و جنون است و اين تعبير در ميان عرب معمول بوده نه اينكه واقعا شيطان تاثيرى در روح انسان بگذارد ولى هيچ بعيد نيست كه بعضى از كارهاى شيطانى و اعمال بى‌رويه و نادرست سبب يك نوع جنون شيطانى گردد، يعنى به دنبال آن اعمال، شيطان در شخص اثر بگذارد و تعادل روانى او را بر هم زند از اين گذشته اعمال شيطانى و نادرست هنگامى كه روى هم متراكم گردد اثر طبيعى آن از دست رفتن حس‌

[١] تفسير نور الثقلين، جلد اول صفحه ٢٩١ حديث ١١٥٧.