تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٥ - تفسير جهاد با جان و مال

است‌ [١] ولى تفسير دوم با ظاهر آيه سازگارتر است، به خصوص اينكه معنى اول را نيز در بر مى‌گيرد، و اصولا انفاق در راه خدا، و كمك به نيازمندان و حمايت از محرومان، همان كار جهاد را مى‌كند، زيرا هر دو مايه استقلال و سربلندى جامعه اسلامى است.

" اضعاف" جمع" ضعف" (بر وزن شعر) به معنى دو يا چند برابر كردن چيزى است، و با توجه اينكه اين واژه به صورت جمع در آيه آمده و با كلمه" كثيرة"، تاكيد شده، به علاوه جمله" يضاعف" نيز تاكيد بيشترى را از يضعف مى‌رساند (آن چنان كه ارباب لغت گفته‌اند) [٢] از مجموع اين جهات، استفاده مى‌شود، كه خداوند، براى انفاق كنندگان پاداش بسيار فراوانى قرار داده، و انفاق در راه خدا همچون بذر مستعدى است كه در زمين آماده‌اى افشانده شود، و به وسيله بارانهاى پى در پى آبيارى گردد، و ده‌ها و گاه صدها برابر، نتيجه دهد (همان گونه كه در آيه ٢٦١ همين سوره خواهد آمد).

و در پايان آيه مى‌فرمايد:" خداوند (روزى بندگان را) محدود و گسترده مى‌كند و همه شما به سوى او باز مى‌گرديد" (وَ اللَّهُ يَقْبِضُ وَ يَبْصُطُ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ‌).

اشاره به اينكه تصور نكنيد انفاق و بخشش، اموال شما را كم مى‌كند زيرا گسترش و محدوديت، روزى شما به دست خدا است و او توانايى دارد در عوض اموال انفاق شده، به مراتب بيش از آن را در اختيار شما قرار دهد، بلكه با توجه به ارتباط و به هم پيوستگى افراد اجتماع با يكديگر، همان اموال انفاق شده در واقع به شما باز مى‌گردد.

[١] به تفسير كبير، جلد ٦، صفحه ١٦٦ مراجعه كنيد.

[٢]" راغب" در" مفردات" در ماده" ضعف"، مى‌گويد بعضى گفته‌اند: ضاعفت ابلغ من ضعفته.