تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٣ - نكته مساله" احباط" و" تكفير"

روشن است اعمال نيك هم بركات و آثارى در دنيا دارد و هم در آخرت، افراد مرتد از همه اين آثار محروم مى‌شوند به علاوه ارتداد سبب مى‌شود كه تمام آثار ايمان برچيده شود همسرانشان جدا گردند و اموالشان به ارث به بازماندگان آنان برسد.

*** در آيه بعد به نقطه مقابل اين گروه اشاره كرده و مى‌فرمايد:" كسانى كه ايمان آوردند و كسانى كه هجرت نمودند و در راه خدا جهاد كردند (و بر ايمان خود استوار ماندند) آنها اميد رحمت پروردگار دارند و خداوند آمرزنده و مهربان است" (إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أُولئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَتَ اللَّهِ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ‌).

آرى اين گروه در پرتو اين سه كار بزرگ (ايمان و هجرت و جهاد) اگر مرتكب اشتباهاتى نيز بشوند (همانگونه كه در شان نزول در داستان عبد اللَّه بن جحش آمده بود) ممكن است مشمول عنايات و مغفرت الهى گردند [١]

نكته: مساله" احباط" و" تكفير"

" حبط" در اصل به گفته" راغب" در" مفردات" به معنى اين است چهار پايى آن قدر بخورد كه شكمش باد كند و چون اين حالت سبب فساد غذا و بى اثر بودن آن مى‌گردد اين واژه به معنى باطل و بى خاصيت شدن به كار مى‌رود لذا در معجم مقاييس اللغة معنى آن را بطلان ذكر كرده است و به همين دليل در آيه ١٦ سوره هود هم رديف باطل ذكر شده مى‌فرمايد:

---

[١] درباره" مرتد فطرى و ملى" ذيل آيه ١٠٦ سوره نحل بحث كرده‌ايم و در همين جلد دوم نيز ذيل آيه ٨٩ سوره آل عمران بحثى خواهد آمد.