البته علوم دیگر مانند فلسفه ، منطق ، ریاضیات ، طبق سابقه بیشتری‌ دارند و کتابهایی از زمانهای دورتر در این علوم در دست است ، ولی در هیچیک از آن علوم شاید نتوان اینچنین حیات متسلسل و متداومی که بدون‌ وقفه و لاینقطع رابطه استاد و شاگردی در آن محفوظ باشد نشان داد ، فرضا هم‌ در علم دیگری وجود داشته باشد منحصر به جهان اسلام است ، یعنی تنها در جهان اسلام است که علوم ، سابقه حیاتی متسلسله و منظم هزار ساله و بیشتر دارند که وقفه‌ای در این حاصل نشده است . ماقبلا راجع به تسلسل و تداوم‌ عرفان هم بحث کرده‌ایم . خوشبختانه یکی از مسائلی که مورد توجه علمای مسلمین بوده است این است‌ که طبقات متسلسل ارباب علوم را مشخص سازند . این کار در درجه اول‌ نسبت به علمای حدیث انجام یافته است و در درجات بعدی برای علمای علوم‌ دیگر . ما کتابهای زیادی به این عنوان داریم ، مانند " طبقات الفقهاء " ابواسحاق شیرازی ، " طبقات الاطباء " ابن ابی اصیبعه ، " طبقات‌ النحویین " و " طبقات الصوفیه " ابوعبد الرحمن سلمی . ولی با کمال تأسف تا آنجا که این بنده اطلاع دارد ، آنچه درباره طبقات‌ فقهاء نوشته شده از اهل تسنن ومربوط به آنها است ، درباره طبقات فقهاء شیعه تاکنون کتابی نوشته نشده است . لهذا برای کشف طبقات فقهاء شیعه‌ از لابلای کتب تراجم و یا کتب اجازات که مربوط است به طبقات راویان‌ حدیث باید استفاده کرد . ما در اینجا نمی‌خواهیم طبقات فقهاء شیعه را به تفصیل بیان کنیم بلکه‌ می‌خواهیم شخصیتهای برجسته و بنام فقهاء را که آراءشان