معروف همان است که محقق حلی صاحب " شرایع " در کتاب " شرایع " آورده است و شهید اول در کتاب " قواعد " اندکی درباره آن توضیحاتی‌ داده است . عجیب این است که شارحان زبردست کتاب شرایع از قبیل شهید ثانی در " مسالک " و سید محمد نوه او در کتاب " مدارک " و شیخ‌ محمد حسن نجفی در " جواهر " کوچکترین تفسیر و توضیحی درباره تقسیم محقق‌ نکرده و نداده‌اند ! خود شهید اول نیز در کتاب " لمعه " از روش محقق‌ پیروی نکرده است . به هر حال دسته بندی و تقسیم محقق بدینگونه است که ابواب فقه را بر چهار قسم دانسته است : عبادات ، عقود ، ایقاعات ، احکام . این تقسیم بر این اساس است که کارهائی که انسان باید بر میزان شرعی‌ آنها را انجام دهد یا به نحوی است که قصد تقرب به خداوند در آنها شرط شده است ، یعنی صرفا برای خدا باید انجام شود و اگر قصد و غرضی دیگر در کار باشد تکلیف ساقط نمی‌شود و باید دوباره صورت گیرد ، یا چنین نیست ؟ اگر از نوع اول باشد " عبادت " نامیده می‌شود مانند نماز و روزه و خمس و زکات و حج و غیره . اینگونه کارها را در فقه " عبادات " می‌نامند . اما اگر از نوع دوم باشد ، یعنی قصد قربت شرط صحت آن نباشد ، و فرضا به قصد و غرضی دیگر نیز صورت گیرد صحیح است ، بر دو قسم است : یا این‌ است که وقوع آن موقوف به اجراء صیغه خاص نیست ، و یا هست . اگر موقوف به اجراء صیغه خاص نباشد " احکام " نامیده می‌شوند ، مانند ارث ، حدود ، دیات و غیره ، و اگر موقوف به اجراء