آشنایی با علوم اسلامی 3 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٤
این است که برده با مالک خود قرار داد منعقد میکند که با پرداخت وجهی آزاد شود . در قرآن تصریح شده که اگر چنین تقاضائی از طرف برده شد و در آنها خیری تشخیص دادید ، یعنی ایمانی در آنها تشخیص دادید ( یا اگر تشخیص دادید که میتوا ند خود را اداره کند و بیچاره نمیشود ) تقاضای او را بپذیرید و سرمایهای هم از ثروت خود در اختیار او بگذارید . " استیلاد " این است که کنیزی ازمالک خود حامله شود . اینچنین زن بعد از فوت مالک قهرا در سهم فرزند خود قرار میگیرد و چون هیچکس مالک عمودین خود نمیشود خود به خود آزاد میگردد . . ٨ کتاب الاقرار . اقرار به حقوق قضائی مربوط است . یکی از موجباتی که حقی را بر انسان ثابت میکند اقرار خود او است . اگر کسی بر دیگری ادعا کند که فلان مبلغ از او طلبکار است باید دلیل و شاهد اقامه کند ، اگر شاهد و دلیلی نداشته با شد ادعایش مردود است . اما اگر خود آن دیگری یک نوبت اقرار کند به اینکه مدیون است ، این اقرار جای هر شاهد و دلیلی را پر میکند . اقرار العقلاء علی انفسهم جائز . . ٩ کتاب الجعاله . " جعاله " از نظر ماهیت شبیه اجاره انسانها است . اجیر گرفتن انسانها به این نحو است که انسان کارگر یا صنعتگر مشخصی را اجیر میکند که در مقابل فلان مبلغ مزدی که میگیرد فلان عمل معین را انجام دهد . ولی در " جعاله " شخص معینی اجیر نمیشود بلکه صاحب کار اعلان عمومی میکند که هر کس فلان کار را برای من انجام دهد فلان مبلغ به او میپردازم .