آشنایی با علوم اسلامی 3

آشنایی با علوم اسلامی 3 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٣٥

. ١٠ کتاب الایمان . ایمان ( به فتح الف ) جمع یمین است که به معنی‌ سوگند است . اگر انسان سوگند بخورد که فلان کار را خواهم کرد ، آن کار بر او واجب می‌گردد ، یعنی سوگند ، تعهدآور است ، اما به شرط اینکه سوگند به نام خدا باشد ( علیهذا سوگند به نام پیغمبر یا امام یا قرآن شرعا تعهدآور نیست ) ، دیگر آنکه آن کار جایز باشد ، پس سوگند برای انجام‌ کاری که حرام یامکروه است ، بلااثر است و تعهدآور نیست . سوگند مشروع‌ مثل اینکه سوگند یاد کند که فلان کتاب مفید را از اول تا آخر مطالعه کند و یا سوگند یاد می‌کند که روزی یک مرتبه دندان خود را مسواک کند . حنث‌ یعنی تخلف سوگند مستلزم کفاره است . . ١١ کتاب النذر . نذر نوعی تعهد شرعی است بدون سوگند برای انجام‌ کاری . صیغه مخصوص دارد . مثلا انسان نذر می‌کند که نافله‌های یومیه را بخواند و می‌گوید : لله علی ان اصلی النوافل کل یوم . در سوگند شرط بود که‌ مورد سوگند مرجوح نباشد یعنی حرام یامکروه نباشد . علیهذا سوگند بر امر مباح مانعی ندارد . ولی در نذر شرط است که متعلق نذر راجح باشد یعنی‌ کاری باشد که برای دین یا دنیا مفید باشد . پس نذر برای امری که رجحانی‌ ندارد و فعل و ترکش علی السویه است باطل است . فلسفه لزوم عمل به سوگند و وفای به نذر این است که این هر دو نوعی‌ پیمان با خدا است . همانطور که پیمان با بندگان خدا باید محترم شمرده‌ شود : « اوفوا بالعقود » ، پیمان با خدا نیز باید محترم شمرده شود .