تحت الشعاع قرار داده و علم اصول را وارد مرحله جدیدی کرد استادالمتأخرین حاج شیخ مرتضی انصاری است . این مرد بزرگ در سال ١٢١٤ در دزفول متولد شد و پس از تحصیل مقدمات‌ علوم اسلامی و قسمتی فقه و اصول به بلاد مختلف عراق و ایران در جستجوی‌ علماء صاحبنظر مسافرتها کرد و استفاده‌ها نمود ، و بالاخره رحل اقامت در نجف افکند و در سال ١٢٦٦ که صاحب جواهر فوت کرد مرجعیت شیعه به او محول شد و در سال ١٢٨١ در گذشت، آراء و نظریات او هنوز محور بحث است. کسانی که بعد از او آمده‌اند همه پیرو مکتب او هستند . هنوز مکتبی که‌ مکتب شیخ انصاری را به کلی دگرگون کند به وجود نیامده است ، ولی‌ شاگردان مکتب او آرا ء و نظریات زیادی بر اساس همان مکتب آورده‌اند که‌ احیانا نظر او را نسخ کرده است . شیخ انصاری دو کتاب معروف دارد یکی‌ " فرائد الاصول " که در علم اصول است و دیگر " مکاسب " که در فقه‌ است و هر دو هم اکنون از کتب درسی حوزه‌های علوم دینیه است . در میان شاگردان مکتب شیخ انصاری از همه معروفتر و مشخصتر مرحوم آخوند ملامحمد کاظم خراسانی صاحب " کفایة الاصول " است . آراء و نظریات‌ مرحوم آخوند خراسانی همواره در حوزه‌های علمی مطرح است . این مرد بزرگ همان است که فتوا به مشروطیت داد و در بر قراری رژیم‌ مشروطه ایران سهم بسزای دارد و نامش در کتب تاریخ مشروطه ایران همواره‌ برده می‌شود . وی در سال ١٣٢٩ هجری قمری در گذشت .