از آنچه که به طور اجمال در این چند درس بحث کردیم معلوم شد که در فقه مسائل بسیار متنوعی مطرح می‌شود به طوری که اگر خود آن مسائل را فی حد ذاته بخواهیم مطالعه کنیم ، گاهی میان آنها کمتر شباهتی نمی‌بینیم . هیچ‌ علمی مانند فقه مسائل مختلف الماهیه‌ای را در بر نگرفته است . مثلا اگر عمل نماز یا روزه یا اعتکاف را با بیع و اجازه یا اطعمه و اشربه و یا قصاص ودیه مقایسه کنیم کمترین شباهتی میان آنها نمی‌یابیم ، هر یک از آنها یک مقوله کار از مقولات مختلف کارهای آدمی است . اگر بخواهیم‌ مجموع آنچه در ابواب مختلفه فقهی مطرح است مورد مطالعه قراردهیم خواهیم‌ دید که چگونه هر قسمتی به جنبه‌ای از جنبه‌های حیات بشری تعلق دارد . برخی موضوعات فقهی صرفا در زمینه انجام بعضی وظائف