آشنایی با علوم اسلامی 3

آشنایی با علوم اسلامی 3 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٣

نفسی و مقدمی

تقسیم دیگر این است که واجب بر دو قسم است : نفسی و مقدمی . واجب‌ نفسی آن است که فی نفسه مورد توجه شارع است ، مطلوب بودنش به خاطر خودش است نه به خاطر یک واجب دیگر . مثلا نجات دادن یک انسان مشرف به هلاکت واجب است ولی این واجب‌ مقدمه واجب دیگری نیست . اما کوششهای مقدماتی برای نجات او از قبیل‌ اینکه فرض شود انسانی در چاهی افتاده است و باید طناب و سایر وسائل‌ فراهم شود تا از چاه بیرون آورده شود ، تهیه وسائل واجب است اما به‌ عنوان مقدمه یک واجب دیگر . یا مثلا اعمال حج واجب است به وجوب نفسی ، ولی تهیه گذرنامه و بلیط و سایر وسائل مقدماتی واجب است به وجوب مقدمی . نماز واجب است به‌ وجوب نفسی ، اما وضو و یا غسل در وقت نماز برای نماز واجب است به‌ وجوب مقدمی .