اجماع - چه به گونه‌ای که اهل تسنن پذیرفته‌اند و چه به گونه‌ای که شیعه‌ بدان اعتقاد دارد - بر دو قسم است : یا محصل است یا منقول . اجماع محصل‌ یعنی اجماعی که خود مجتهد در اثر تفحص در تاریخ و آراء و عقاید . صحابه‌ رسول خدا یا صحابه ائمه یا مردم نزدیک به عصر ائمه ، مستقیما به دست‌ آورده است . اجماع منقول یعنی اجماعی که خود مجتهد مستقیما اطلاعی از آن ندارد ، بلکه دیگران نقل کرده‌اند که این مساله اجماعی است . اجماع محصل البته‌ حجت است ، ولی اجماع منقول اگر از نقلی که شده است یقین حاصل نشود قابل اعتماد نیست . علیهذا اجماع منقول به خبر واحد حجت نیست ، هر چند سنت منقول به خبر حجت است .

عقل

عقل یکی از منابع چهارگانه احکام است . مقصود این است که گاهی ما یک‌ حکم شرعی را به دلیل عقل کشف می‌کنیم . یعنی از راه استدلال و برهان عقلی‌ کشف می‌کنیم که در فلان مورد فلان حکم و جوبی یا تحریمی وجود دارد ، و یا فلان حکم چگونه است و چگونه نیست . حجیت عقل ، هم به حکم عقل ثابت است ( آفتاب آمد دلیل آفتاب ) و هم‌ به تأیید شرع . اساسا ما حقانیت شرع و اصول دین را به