ب : اگر همراه من تا خانه من نیائی آن کتاب را نمی‌دهم . پس در این جا دو رابطه وجود دارد : رابطه مثبت و رابطه منفی . رابطه‌ مثبت میان همراهی کردن و کتاب دادن در متن جمله آمده ومورد تلفظ و نطق‌ قرار گرفته است . از اینرو آن را " منطوق " می‌گویند . ولی رابطه منفی‌ به لفظ نیامده و متعلق نطق قرار نگرفته است ، اما عرفا از چنین جمله‌ای‌ فهمیده می‌شود . از اینرو آن را " مفهوم " می‌خوانند . ما در بحث حجیت خبر واحد خواندیم که اصولین از آیه شریفه " نبأ " که می‌فرماید : « ان جائکم فاسق بنبا فتبینوا »( اگر فاسقی خبری برای شما آورد درباره‌اش تحقیق کنید و تحقیق نکرده ترتیب اثر ندهید ) حجیت خبر واحد را در صورتی که راوی عادل باشد استفاده کرده‌اند . این ، استفاده از " مفهوم " آیه شریفه است . " منطوق " آیه این‌ است که به خیر فاسق ترتیب اثر ندهید ، اما مفهوم آیه این است که به‌ خبر عادل ترتیب اثر بدهید .

مجمل و مبین

بحث مجمل و مبین چندان اهمیتی ندارد . مقصود این است که گاهی تعبیری‌ در لسان شارع می‌رسد که مفهومش ابهام دارد و مقصود روشن نیست ، مثل‌ مفهوم " غنا " ، و در دلیل دیگر چیزی یافت می‌شود که روشن کننده است . دراین صورت می‌توان به وسیله آن " مبین " رفع ابهام از " مجمل " کرد. معمولا اهل ادب به بعضی تعبیرات مجمل در کلمات