آشنایی با علوم اسلامی 3

آشنایی با علوم اسلامی 3 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٨

است . عقل نیز در برخی موارد مؤید حکم شرع است ، یعنی حکم استقلالی عقل‌ نیز عین حکم شرع است ، و در برخی موارد دیگر لااقل ساکت است یعنی حکم‌ استقلالی ندارد و تابع شرع است . علم اصول ، در بخش " اصول استنباطیه " دستور صحیح استنباط احکام‌ واقعی را به ما می‌آموزد ، و در بخش " اصول عملیه " دستور صحیح اجراء و استفاده از ضوابط و قواعدی که برای چنین شرائطی در نظر گرفته شده به ما می‌آموزد .

چهار اصل عملی

اصول عملیه کلیه که در همه ابواب فقه مورد استعمال دارد چهارتا است : . ١ اصل برائت . . ٢ اصل احتیاط . . ٣ اصل تخییر . . ٤ اصل استصحاب . هر یک از این اصول چهارگانه مورد خاص دارد که لازم است بشناسیم . اول‌ این چهار اصل را تعریف می‌کنیم . " اصل برائت " یعنی اصل ، این است که ذمه ما بری است و ما تکلیفی‌ نداریم . " اصل احتیاط " یعنی اصل ، این است که بر ما لازم است عمل به‌ احتیاط کنیم و طوری که عمل کنیم که اگر تکلیفی در واقع و نفس الامر وجود دارد انجام داده باشیم . " اصل تخییر " یعنی اصل این است که ما مخیریم‌ که یکی از دو تا را به میل خود انتخاب کنیم . " اصل استصحاب " یعنی‌ اصل ، این است که آنچه