قیاس همان چیزی است که در منطق به نام تمثیل خواندیم . مالکیها و حنبلیها ، خصوصا حنبلیها ، هیچگونه توجهی به قیاس ندارند ، اما شافعیها به پیروی از پیشوایشان محمد بن ادریس شافعی حالت بین بین‌ دارند ، یعنی بیش از حنفیها به حدیث توجه دارند و بیش از مالکیها و حنبلیها به قیاس . در اصطلاح فقهاء قدیم گاهی به قیاس " رأی " یا " اجتهاد رأی " هم‌ اطلاق می‌کرده‌اند . از نظر علماء شیعه ، به حکم اینکه قیاس صرفا پیروی از ظن و گمان و خیال است ، و به حکم اینکه کلیاتی که از طرف شارع مقدس اسلام و جانشینان او رسیده است وافی به جوابگوئی است ، رجوع به قیاس به هیچ‌ وجه جایز نیست .