آشنایی با علوم اسلامی 3

آشنایی با علوم اسلامی 3 - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٥٣

علوم مختلفی را تشکیل خواهند داد .

تقسیمات

همه ارباب علوم ، مسائل علوم خود را به نحوی تقسیم بندی می‌کنند . مثلا منطقیین مسائل منطق را به بخش تصورات و بخش تصدیقات ، و یا حکماء الهی حکمت الهی را به امور عامه و الهیات بالمعنی الاخص و یا اصولیون‌ علم اصول را به اصول لفظیه و اصول عقلیه تقسیم کرده‌اند . فقهاء چطور ؟ تنها تقسیمی که تاکنون برخورده‌ایم که مسائل فقهی به بخشهای متعدد تقسیم‌ شده و هر بابی از ابواب فقه در یک بخش جداگانه قرار گرفته است همین‌ تقسیم محقق حلی در کتاب " شرایع " است که ابواب فقه را به عبادات ، عقود ، ایقاعات و احکام تقسیم کرده است ، و بعد از محقق حلی ، علامه حلی‌ در کتاب " تذکرش الفقهاء " به نوعی خاص ابواب فقهی را گروه بندی‌ کرده است و شاید فرصتی بیابیم و توضیحاتی در اطراف بیان علامه حلی بدهیم‌ . شهید اول در کتاب نفیس " قواعد " خود اندک توضیحی درباره تقسیم‌ محقق حلی داده است ، ولی سایر فقهاء نه به تقسیم معروف محقق توجه‌ کرده‌اند و نه خود به گونه‌ای دیگر تقسیم کرده‌اند . عجیب این است که حتی‌ شارحان کتاب " شرایع " نظیر شهید ثانی در " مسالک " و سید محمد نوه‌ او در " مدارک " و شیخ محمد حسن نجفی در " جواهر " کوچکترین توضیحی‌ درباره تقسیم محقق نداده و از آن گذشته‌اند . چرا ؟ آیا این تقسیم را جلب‌ ندانسته‌اند ، یا اساسا عنایتی به مساله تقسیم به طور کلی نداشته‌اند .