مسلمین از قرن دوم به بعد در مورد کلمه " فقه " مصطلع شد قسم خاص است‌ که می‌توان آن را " فقه الاحکام " یا " فقه الاستنباط " خواند ، و آن‌ عبارت است از : " فهم دقیق و استنباط عمیق مقررات عملی اسلامی از منابع و مدارک مربوطه " . احکام و مقررات اسلامی درباره مسائل و جریانات ، به طور جزئی و فردی و به تفصیل درباره هر واقعه و حادثه بیان نشده است و امکان هم ندارد ، زیرا حوادث و وقایع در بی نهایت شکل و صورت واقع می‌شود بلکه به صورت‌ یک سلسله اصول ، کلیات و قواعد بیان شده است . یک نفر فقیه که می‌خواهد حکم یک حادثه و مساله را بیان کند باید به‌ منابع و مدارک معتبر که بعدا درباره آنها توضیح خواهیم داد مراجعه کند و با توجه به همه جوانب نظر خود را بیان نماید . این است که فقاهت توأم‌ است با فهم عمیق و دقیق و همه جانبه . فقها در تعریف فقه این عبارت را به کار برده‌اند : هو العلم بالاحکام الشرعیة الفرعیة عن ادلتها التفصیلیة . یعنی فقه عبارت است از علم به احکام فرعی شرع اسلام ( یعنی نه مسائل‌ اصول اعتقادی یا تربیتی بلکه احکام عملی ) از روی منابع و ادله تفصیلی . ( بعدا درباره این منابع و مدارک توضیح خواهیم داد ) .