. ٣ کتاب الزکوش . زکات نوعی پرداخت مالی است شبیه به مالیات که‌ به نه چیز تعلق می‌گیرد : طلا ، نقره ، گندم ، جو ، خرما ، مویز ، گاو ، گوسفند ، شتر . در فقه درباره شرائط تعلق زکات به این امور نه گانه و درباره مقدار زکات و درباره مصرف آن که به چه مصارفی باید برسد بحث‌ می‌شود . در قرآن " زکات " غالبا هم ردیف نماز ذکر می‌شود . در قرآن از مسائل زکات فقط مصارف آن توضیح داده شده است ، آنجا که می‌فرماید : « انما الصدقات للفقراء و المساکین و العاملین علیها و المولفة قلوبهم‌ و فی الرقاب و الغارمین و فی سبیل الله و ابن السبیل ».
صدقات برای نیازمندان و تهیدستان و مأموران جمع آوری آنها ، و مردمی‌ که باید دل آنها به دست آید ، و در راه آزادی بردگان ، و قرض داران و در راه خیری که به خدا منتهی می‌گردد و مسافران بی توشه می‌باشد .
. ٤ کتاب الخمس . خمس نیز مانند زکات نوعی پرداخت مالی شبیه‌ مالیات است . خمس یعنی یک پنجم . از نظر اهل تسنن تنها غنائم جنگی‌ است که یک پنجم آن به عنوان خمس باید به بیت المال منتقل شود و صرف‌ مصالح عموم گردد . ولی از نظر شیعه غنائم جنگی یکی از چیزهائی است که‌ باید خمس آن پرداخت شود . علاوه بر آن ، معادن ، گنجها ، مالهای مخلوط به حرام که تشخیص آنها و مالک آنها مقدور نیست ، زمینی که کافر ذمی از مسلمانان می‌خرد ، آنچه از طریق غواصی به دست می‌آید و مازاد عوائد

[١] سوره توبه ، آیه . ٦٠